Hợp âm được xây dựng thế nào: hợp âm ba và hợp âm bảy

Hợp âm là các quãng ba chồng lên nhau. Đây là cách bốn loại hợp âm ba và các hợp âm bảy chính được cấu tạo, gọi tên, và tìm thấy dưới chính tay bạn.

Chồng các quãng ba

Lấy bất kỳ âm giai nào và chọn một nốt. Bỏ qua chữ cái tiếp theo và lấy chữ cái sau đó, rồi lại bỏ qua và lấy nốt kế tiếp. Từ C trong âm giai C trưởng, bạn có C, E, G. Đó là một hợp âm ba, gọi như vậy vì nó có ba nốt, và là đơn vị cơ bản của hòa âm phương Tây.

Nốt dưới cùng là nốt gốc và cho hợp âm tên chữ cái của nó. Nốt giữa là nốt ba, vì nó nằm trên nốt gốc một quãng ba. Nốt trên cùng là nốt năm. Làm tương tự bắt đầu từ mỗi bậc của âm giai C trưởng, bạn tạo ra bảy hợp âm ba có trong giọng đó: C, E, G rồi D, F, A rồi E, G, B và cứ thế đến B, D, F.

Bảy hợp âm đó là toàn bộ vốn từ vựng bản địa của giọng. Hầu như mọi bài hát bạn biết ở giọng C trưởng đều được ráp từ bộ này, thỉnh thoảng mượn từ nơi khác để thêm màu sắc. Đó là một vốn từ vựng nhỏ hơn người ta tưởng.

Bốn loại hợp âm ba

Mọi hợp âm ba được xác định bởi kích thước hai quãng ba chồng lên nhau của nó. Quãng ba trưởng là bốn nửa cung; quãng ba thứ là ba nửa cung.

Hợp âm ba trưởng là một quãng ba trưởng với một quãng ba thứ phía trên. C, E, G: C đến E là bốn nửa cung, E đến G là ba. Quãng bên ngoài là quãng năm đúng, bảy nửa cung. Sáng sủa, ổn định, mặc định.

Hợp âm ba thứ đảo ngược thứ tự: quãng ba thứ rồi quãng ba trưởng. C, E giáng, G. Quãng bên ngoài vẫn là quãng năm đúng, nên hợp âm ổn định tương đương, nhưng nốt ba bị hạ thấp thay đổi hoàn toàn màu sắc.

Hợp âm ba giảm chồng hai quãng ba thứ. C, E giáng, G giáng. Quãng bên ngoài giờ chỉ còn sáu nửa cung, một quãng năm giảm, và hợp âm nghe bị nén lại và bất ổn. Nó muốn di chuyển.

Hợp âm ba tăng chồng hai quãng ba trưởng. C, E, G thăng. Quãng bên ngoài là tám nửa cung, một quãng năm tăng. Vì nó chia quãng tám thành ba phần bằng nhau nên nghe lơ lửng và không có hướng, đó chính là lý do các nhà soạn nhạc dùng đến nó khi muốn thoát khỏi một giọng trong chốc lát.

Thêm nốt bảy

Chồng thêm một quãng ba lên trên hợp âm ba là bạn có hợp âm bảy, bốn nốt thay vì ba. Các nốt thêm vào không thể hoán đổi cho nhau, và mỗi loại phổ biến có một nhiệm vụ riêng.

Hợp âm bảy át là hợp âm ba trưởng cộng với quãng bảy thứ, mười nửa cung trên nốt gốc: C, E, G, B giáng. Nó chứa một quãng năm giảm giữa E và B giáng, và sự bất ổn đó chính là mục đích. Một hợp âm bảy át dựng trên bậc năm của một giọng kéo mạnh về chủ âm. Ở C trưởng, hợp âm G, B, D, F giải quyết về C với sức mạnh thực sự. Hầu như toàn bộ hòa âm chức năng từ Bach đến blues đều vận hành dựa trên cơ chế này.

Hợp âm bảy trưởng là hợp âm ba trưởng cộng với quãng bảy trưởng, mười một nửa cung: C, E, G, B. Nốt trên cùng nằm thấp hơn quãng tám một nửa cung, tạo ra âm thanh mềm mại, lơ lửng gắn liền với các bản jazz ballad và bossa nova. Nó mang tính nghỉ ngơi hơn là thúc đẩy.

Hợp âm bảy thứ là hợp âm ba thứ cộng với quãng bảy thứ: C, E giáng, G, B giáng. Dịu nhẹ, êm ái, và là xương sống của chuỗi hợp âm hai-năm-một. Hợp âm bảy nửa giảm là hợp âm ba giảm cộng với quãng bảy thứ, C, E giáng, G giáng, B giáng, phổ biến ở các giọng thứ. Hợp âm bảy giảm chồng thêm một quãng ba thứ nữa, C, E giáng, G giáng, B giáng kép, cho bốn nốt cách đều nhau ba nửa cung, một hợp âm có thể xoay chuyển sang gần như bất kỳ giọng nào và đã giúp các nhà soạn nhạc thoát khỏi rắc rối suốt hai trăm năm.

Thế đảo và cách sắp xếp hợp âm

Hợp âm không bắt buộc phải có nốt gốc ở dưới cùng. Lấy C, E, G và chuyển C lên một quãng tám, bạn có E, G, C: cùng hợp âm ở thế đảo một. Chuyển cả E lên, bạn có G, C, E, thế đảo hai. Bản chất không đổi; màu sắc và độ mượt của dòng bass thì có.

Đây là điều người chơi bass làm khi bản nhạc ghi C có dấu gạch chéo và E bên dưới. Hòa âm là C trưởng, nhưng bass được yêu cầu chơi E, thường để dòng bass đi liền bậc thay vì nhảy. Những quyết định sắp xếp hợp âm như vậy chiếm phần lớn sự khác biệt giữa một phần đệm có tính nhạc và một phần đệm chỉ đúng.

Hợp âm dưới đôi tay

Hệ thống bass Stradella trên accordion là một cỗ máy hợp âm, và nó làm cho lý thuyết trở nên hữu hình. Các hàng hợp âm cho bạn những nút trưởng, thứ, bảy và giảm định sẵn cho mọi nốt gốc, được bố trí sao cho hợp âm chủ, hạ át và át của một giọng nằm trong một cụm gọn: C trưởng với F trưởng cách một nút về một phía và G trưởng cách một nút về phía kia. Ba hợp âm đó cộng với hợp âm thứ tương ứng bao phủ một tỷ lệ đáng kinh ngạc trong các tiết mục đại chúng.

Hệ thống này có những giới hạn rõ ràng. Các hợp âm định sẵn có cách sắp xếp cố định, thường bỏ nốt năm khỏi hợp âm bảy, và bạn không thể đảo chúng hay chọn nốt nào ở trên cùng. Với phần lớn việc đệm, điều này không quan trọng. Với bất kỳ thứ gì mang tính đối âm, nó là chí mạng, đó là lý do tồn tại các cây đàn free bass và converter.

Người chơi double bass tiếp cận hợp âm từ bên dưới. Bạn hiếm khi chơi tất cả các nốt; bạn chơi nốt xác định vị trí của hợp âm và để phần còn lại của nhóm nhạc cung cấp màu sắc. Biết rằng nốt bảy của hợp âm át muốn đi xuống một bậc, và nốt ba muốn đi lên, cho bạn biết hòa âm sẽ làm gì tiếp theo trước khi ai đó nói ra. Trong các lớp hòa tấu tại A&G Academy, chỉ riêng thói quen đó đã biến một dòng bass từ chỗ đúng thành tất yếu.

Câu hỏi thường gặp