Tango & Piazzolla · 6 min read
Libertango, explained
Piazzolla recorded Libertango in Milan in 1974. Here is what the title means, how it is built, why it took over, and what makes it hard to play well.
Milan, 1974
Piazzolla was 53, recovering from the heart attack he had suffered in 1973, and had moved to Italy partly for his health and partly because Argentina had become exhausting in every sense. He recorded the album Libertango in Milan in 1974 with Italian session players, produced by Aldo Pagani, and it does not sound much like the quintet records around it. There are electric bass, drums, organ and layered strings on it. It is, unmistakably, a 1970s European studio record.
The title fuses libertad and tango, and it is generally read as a statement of independence: from the traditional tango establishment that had spent twenty years telling him he was wrong, and from Argentina itself in a period when the country was sliding toward the 1976 coup. He did not write a manifesto about it. He wrote a riff.
What the piece is actually made of
Structurally it is close to minimal. A one-bar ostinato in A minor, articulated in the 3-3-2 grouping, repeats almost without break for the entire piece. Over it, a melody in long notes enters, climbs, and repeats in higher registers with the texture thickening underneath. There is no development section, no modulation to speak of, and no real contrast. It gets louder and denser and then it stops.
This is exactly why it works. The ostinato is physical — it makes people move their heads before they have decided to like the music — and the melody is wide-intervalled and slow enough to sing over the top of the churn. It is arguably the most efficient thing Piazzolla wrote: everything that made his style recognisable, and nothing that made it difficult.
It is worth saying that the harmony is barely more elaborate than the form. The bass moves through a short minor cycle and returns; there is no key change and no surprise chord anywhere in the piece. Piazzolla could write dense harmony when he wanted to, and here he simply declined to, which is a compositional decision rather than an oversight.
How it escaped
The piece became a standard through cover versions rather than through the original. The biggest single push came in 1981, when Grace Jones released I've Seen That Face Before (Libertango) on Nightclubbing, setting new lyrics and a dub-tinged arrangement over Piazzolla's riff. That put the tune in front of an audience with no idea who had written it.
After that it spread everywhere: Yo-Yo Ma's 1997 album Soul of the Tango, the Bond and Vanessa-Mae school of amplified string playing, countless film and advertising placements, figure-skating programmes, and — the version most people have now heard without knowing its name — the arrangement that appears in Studio Ghibli's 1995 film Whisper of the Heart. Today it is a set piece for every instrument that exists, including some that should not attempt it.
Why it is harder than it looks
On paper Libertango is four chords and a riff, which is why every amateur ensemble programmes it and why so many performances are dull. The difficulties are all in execution.
First, the ostinato must be metronomically even and rhythmically savage at the same time. Any drift and the piece sags; any politeness and it stops being tango. Second, the melody has to fight the ostinato rather than float on it — it should feel like someone talking over a machine, late on some entries and cutting others short. Third, since the written material never changes, the entire shape of the performance is the players' responsibility: register, density, dynamics and one genuine climax. If a group just plays the notes from the top, the piece is repetitive, and the audience is right.
The other trap is speed. It is frequently played too fast, which turns the ostinato into a blur and removes the space the melody needs to lean. Piazzolla's own tempo is more patient than most covers.
Finally, the ending is a judgement call. The studio original fades; a live performance cannot. Most groups stop dead on the ostinato, which is the cleanest solution, and a few add a ritardando, which usually sounds apologetic after four minutes of machinery.
Two instruments, one riff
It reduces well. The ostinato lives naturally in a double bass, which can give it weight and a percussive edge no keyboard bass matches, leaving the accordion to carry the melody and add the inner harmony. That split is close to the original division of labour between the bass, guitar and bandoneon, and it is the version we play most often at events in Singapore — usually as the piece that makes a talkative room stop talking.
If you are learning it, start with the ostinato alone at half tempo with a metronome and get the 3-3-2 accents brutal and identical every bar. The melody is the easy part. The riff is the piece.
Frequently asked
What does Libertango mean?
It is a compound of the Spanish libertad, meaning liberty, and tango. Piazzolla recorded it in 1974, and the title is usually understood as marking his break from traditional tango and from the Argentine musical establishment that had opposed his work, as well as his move to Europe at a dark political moment.
When did Piazzolla write Libertango?
He composed it in 1973 or early 1974 and recorded it in Milan in 1974 as the title track of the Libertango album, made with Italian session musicians after his move to Italy. The piece was written during his recovery from a heart attack suffered in 1973.
Why is Libertango so popular?
It has a repeating, physically infectious minor-key riff, a broad singable melody, and almost no structural complexity, so it transfers to any instrument or line-up. Grace Jones's 1981 vocal version and Yo-Yo Ma's 1997 recording carried it far beyond tango audiences, and film and advertising have kept it in circulation since.
Libertango, explicado
Piazzolla grabó Libertango en Milán en 1974. Qué significa el título, cómo está construido, por qué se impuso y qué lo hace difícil de tocar bien.
Milán, 1974
Piazzolla tenía 53 años, se recuperaba del infarto que había sufrido en 1973 y se había mudado a Italia en parte por salud y en parte porque Argentina se había vuelto agotadora en todos los sentidos. Grabó el disco Libertango en Milán en 1974 con músicos de sesión italianos, con producción de Aldo Pagani, y no se parece demasiado a los discos de quinteto de esos años. Lleva bajo eléctrico, batería, órgano y cuerdas superpuestas. Es, sin ninguna duda, un disco de estudio europeo de los años setenta.
El título funde libertad y tango, y suele leerse como una declaración de independencia: respecto del tango tradicional que llevaba veinte años diciéndole que estaba equivocado, y respecto de la propia Argentina en un periodo en que el país se deslizaba hacia el golpe de 1976. No escribió un manifiesto al respecto. Escribió un riff.
De qué está hecha de verdad la pieza
Estructuralmente roza lo mínimo. Un ostinato de un compás en la menor, articulado en la agrupación 3-3-2, se repite casi sin pausa durante toda la pieza. Por encima entra una melodía de notas largas, asciende y se repite en registros más agudos mientras la textura se espesa por debajo. No hay desarrollo, no hay modulación digna de mención y no hay contraste real. Se hace más fuerte y más densa, y luego se para.
Por eso mismo funciona. El ostinato es físico, hace que la gente mueva la cabeza antes de haber decidido si le gusta la música, y la melodía es de intervalos amplios y lo bastante lenta como para cantarse por encima del zumbido. Es probablemente lo más eficiente que escribió Piazzolla: todo lo que hacía reconocible su estilo y nada de lo que lo hacía difícil.
Conviene decir que la armonía es apenas más elaborada que la forma. El bajo recorre un ciclo menor breve y vuelve; no hay cambio de tonalidad ni un solo acorde sorprendente en toda la pieza. Piazzolla sabía escribir armonía densa cuando quería, y aquí simplemente renunció a hacerlo, que es una decisión compositiva y no un descuido.
Cómo se escapó
La pieza se convirtió en estándar por las versiones ajenas más que por la original. El mayor empujón llegó en 1981, cuando Grace Jones publicó I've Seen That Face Before (Libertango) en Nightclubbing, con letra nueva y un arreglo teñido de dub sobre el riff de Piazzolla. Eso puso el tema delante de un público que no tenía ni idea de quién lo había escrito.
Después se extendió por todas partes: el disco de Yo-Yo Ma Soul of the Tango, de 1997; la escuela de cuerda amplificada de Bond y Vanessa-Mae; incontables usos en cine y publicidad; programas de patinaje artístico; y, la versión que más gente ha oído hoy sin saber su nombre, el arreglo que aparece en la película de Studio Ghibli de 1995 Whisper of the Heart. Hoy es una pieza de lucimiento para todos los instrumentos que existen, incluidos algunos que no deberían intentarlo.
Por qué es más difícil de lo que parece
Sobre el papel, Libertango son cuatro acordes y un riff, y por eso lo programa cualquier grupo de aficionados y por eso tantas interpretaciones resultan sosas. Las dificultades están todas en la ejecución.
Primero, el ostinato tiene que ser metronómicamente parejo y rítmicamente salvaje a la vez. Cualquier desvío y la pieza se hunde; cualquier cortesía y deja de ser tango. Segundo, la melodía tiene que pelearse con el ostinato en lugar de flotar sobre él: debe sonar como alguien que habla por encima de una máquina, entrando tarde en unos sitios y recortando otras notas. Tercero, como el material escrito no cambia nunca, la forma entera de la interpretación es responsabilidad de quien toca: registro, densidad, dinámica y un único clímax de verdad. Si un grupo se limita a tocar las notas de arriba abajo, la pieza resulta repetitiva, y el público tiene razón.
La otra trampa es la velocidad. Se toca a menudo demasiado rápido, lo que convierte el ostinato en una mancha y le quita a la melodía el espacio que necesita para apoyarse. El tempo del propio Piazzolla es más paciente que el de casi todas las versiones.
Por último, el final es cuestión de criterio. El original de estudio se desvanece; una interpretación en directo no puede. La mayoría de los grupos se para en seco sobre el ostinato, que es la solución más limpia, y unos pocos añaden un ritardando, que después de cuatro minutos de maquinaria suele sonar a disculpa.
Dos instrumentos, un riff
Se reduce bien. El ostinato vive con naturalidad en un contrabajo, que puede darle un peso y un filo percusivo que ningún bajo de teclado iguala, y deja al acordeón la melodía y los rellenos armónicos. Ese reparto se acerca a la división del trabajo original entre contrabajo, guitarra y bandoneón, y es la versión que más tocamos en actuaciones en Singapur, normalmente como la pieza que hace callar a una sala habladora.
Si estás aprendiéndola, empieza por el ostinato solo, a la mitad de tempo y con metrónomo, y deja los acentos del 3-3-2 brutales e idénticos en cada compás. La melodía es la parte fácil. El riff es la pieza.
Frequently asked
¿Qué significa Libertango?
Es un compuesto del español libertad y de tango. Piazzolla lo grabó en 1974, y el título suele entenderse como la marca de su ruptura con el tango tradicional y con el ambiente musical argentino que se había opuesto a su obra, además de su traslado a Europa en un momento político oscuro.
¿Cuándo escribió Piazzolla Libertango?
Lo compuso en 1973 o a principios de 1974 y lo grabó en Milán en 1974 como tema que da título al disco Libertango, hecho con músicos de sesión italianos tras su traslado a Italia. La pieza se escribió durante su recuperación del infarto que sufrió en 1973.
¿Por qué es tan popular Libertango?
Tiene un riff en modo menor repetido y físicamente contagioso, una melodía amplia y cantable y casi ninguna complejidad estructural, así que se traslada a cualquier instrumento o formación. La versión cantada de Grace Jones de 1981 y la grabación de Yo-Yo Ma de 1997 lo llevaron mucho más allá del público del tango, y el cine y la publicidad lo han mantenido en circulación desde entonces.
Libertango, expliqué
Piazzolla a enregistré Libertango à Milan en 1974. Ce que le titre veut dire, comment le morceau est bâti, pourquoi il s'est imposé et pourquoi il est difficile.
Milan, 1974
Piazzolla avait 53 ans, il se remettait de l'infarctus de 1973, et il s'était installé en Italie autant pour sa santé que parce que l'Argentine était devenue épuisante à tous égards. Il enregistre l'album Libertango à Milan en 1974 avec des musiciens de studio italiens, sous la production d'Aldo Pagani, et le résultat ne ressemble guère aux disques de quintette qui l'entourent. On y entend basse électrique, batterie, orgue et cordes superposées. C'est, sans l'ombre d'un doute, un disque de studio européen des années 1970.
Le titre fond libertad et tango, et on y lit généralement une déclaration d'indépendance : à l'égard de l'establishment du tango traditionnel, qui passait son temps depuis vingt ans à lui dire qu'il avait tort, et à l'égard de l'Argentine elle-même, à une époque où le pays glissait vers le coup d'État de 1976. Il n'a pas écrit de manifeste là-dessus. Il a écrit un riff.
De quoi le morceau est fait
Structurellement, c'est presque minimal. Un ostinato d'une mesure en la mineur, articulé en groupes de 3-3-2, se répète pratiquement sans interruption d'un bout à l'autre. Par-dessus, une mélodie en valeurs longues entre, monte, puis se répète dans des registres plus aigus pendant que la texture s'épaissit dessous. Pas de développement, pas de modulation digne de ce nom, aucun vrai contraste. Cela devient plus fort et plus dense, puis cela s'arrête.
C'est exactement pour cela que ça marche. L'ostinato est physique — il fait bouger la tête des gens avant qu'ils aient décidé d'aimer la musique — et la mélodie, faite de grands intervalles, est assez lente pour se chanter au-dessus du roulement. C'est sans doute la chose la plus efficace que Piazzolla ait écrite : tout ce qui rendait son style reconnaissable, et rien de ce qui le rendait difficile.
Il faut dire que l'harmonie n'est guère plus élaborée que la forme. La basse parcourt un court cycle mineur et revient ; il n'y a ni changement de tonalité ni accord surprise nulle part dans le morceau. Piazzolla savait écrire une harmonie dense quand il le voulait, et ici il s'en est simplement abstenu, ce qui est une décision de composition et non un oubli.
Comment il s'est échappé
Le morceau est devenu un standard par les reprises plutôt que par l'original. La plus forte poussée vient de 1981, quand Grace Jones publie I've Seen That Face Before (Libertango) sur Nightclubbing, posant un nouveau texte et un arrangement teinté de dub sur le riff de Piazzolla. Le thème s'est ainsi retrouvé devant un public qui n'avait aucune idée de qui l'avait écrit.
Ensuite il s'est répandu partout : l'album Soul of the Tango de Yo-Yo Ma en 1997, l'école des cordes amplifiées à la Bond et Vanessa-Mae, d'innombrables placements au cinéma et en publicité, des programmes de patinage artistique, et — la version que presque tout le monde a entendue sans en connaître le nom — l'arrangement qui apparaît dans le film du Studio Ghibli de 1995, Si tu tends l'oreille. Aujourd'hui, c'est un morceau de bravoure pour tous les instruments qui existent, y compris quelques-uns qui ne devraient pas s'y risquer.
Pourquoi c'est plus dur qu'il n'y paraît
Sur le papier, Libertango, c'est quatre accords et un riff, et c'est pourquoi tous les ensembles amateurs le programment et pourquoi tant d'exécutions sont ternes. Les difficultés sont entièrement dans la réalisation.
D'abord, l'ostinato doit être d'une régularité de métronome et d'une sauvagerie rythmique en même temps. La moindre dérive et le morceau s'affaisse ; la moindre politesse et ce n'est plus du tango. Ensuite, la mélodie doit se battre contre l'ostinato plutôt que flotter dessus : elle doit donner l'impression de quelqu'un qui parle par-dessus une machine, en retard sur certaines entrées, écourtant les autres. Enfin, puisque le matériau écrit ne change jamais, toute la forme de l'exécution incombe aux interprètes : registre, densité, nuances, et un vrai sommet. Si un groupe se contente de jouer les notes du début à la fin, le morceau est répétitif, et le public a raison.
L'autre piège est le tempo. On le joue fréquemment trop vite, ce qui rend l'ostinato flou et retire à la mélodie l'espace dont elle a besoin pour s'appuyer. Le tempo de Piazzolla lui-même est plus patient que la plupart des reprises.
Enfin, la fin est affaire de jugement. L'original de studio se termine en fondu ; un concert ne le peut pas. La plupart des groupes s'arrêtent net sur l'ostinato, ce qui est la solution la plus nette, et quelques-uns ajoutent un ritardando, qui sonne en général comme une excuse après quatre minutes de machinerie.
Deux instruments, un riff
Il se réduit bien. L'ostinato vit naturellement à la contrebasse, qui peut lui donner un poids et un mordant percussif qu'aucune basse de clavier n'égale, laissant à l'accordéon la mélodie et l'harmonie intérieure. Ce partage est proche de la division du travail d'origine entre la basse, la guitare et le bandonéon, et c'est la version que nous jouons le plus souvent lors d'événements à Singapour — en général comme le morceau qui fait taire une salle bavarde.
Si vous l'apprenez, commencez par l'ostinato seul à la moitié du tempo avec un métronome, et rendez les accents 3-3-2 brutaux et identiques à chaque mesure. La mélodie est la partie facile. Le riff, c'est le morceau.
Frequently asked
Que veut dire Libertango ?
C'est un mot-valise formé de l'espagnol libertad, la liberté, et de tango. Piazzolla l'a enregistré en 1974, et on comprend d'ordinaire le titre comme la marque de sa rupture avec le tango traditionnel et avec l'establishment musical argentin qui s'opposait à son travail, ainsi que de son départ pour l'Europe à un moment politique sombre.
Quand Piazzolla a-t-il écrit Libertango ?
Il l'a composé en 1973 ou au début de 1974 et l'a enregistré à Milan en 1974 comme morceau-titre de l'album Libertango, réalisé avec des musiciens de studio italiens après son installation en Italie. La pièce a été écrite pendant sa convalescence, après l'infarctus de 1973.
Pourquoi Libertango est-il si populaire ?
Il repose sur un riff mineur répété et physiquement contagieux, une mélodie large et chantable, et presque aucune complexité formelle, si bien qu'il se transpose à n'importe quel instrument ou formation. La version chantée de Grace Jones en 1981 et l'enregistrement de Yo-Yo Ma en 1997 l'ont porté bien au-delà du public du tango, et le cinéma et la publicité le maintiennent en circulation depuis.
Libertango, erklärt
Piazzolla nahm Libertango 1974 in Mailand auf. Was der Titel bedeutet, wie das Stück gebaut ist, warum es sich durchsetzte und was daran schwer zu spielen ist.
Mailand, 1974
Piazzolla war 53, erholte sich von dem Herzinfarkt, den er 1973 erlitten hatte, und war nach Italien gezogen, teils der Gesundheit wegen, teils weil Argentinien in jeder Hinsicht anstrengend geworden war. Er nahm das Album Libertango 1974 in Mailand mit italienischen Studiomusikern auf, produziert von Aldo Pagani, und es klingt nicht sehr nach den Quintettplatten ringsum. Darauf sind E-Bass, Schlagzeug, Orgel und geschichtete Streicher zu hören. Es ist unverkennbar eine europäische Studioplatte der 1970er.
Der Titel verschmilzt libertad und tango, und man liest ihn meist als Unabhängigkeitserklärung: gegenüber dem traditionellen Tango-Establishment, das ihm zwanzig Jahre lang gesagt hatte, er liege falsch, und gegenüber Argentinien selbst, in einer Zeit, in der das Land auf den Putsch von 1976 zutrieb. Er schrieb dazu kein Manifest. Er schrieb ein Riff.
Woraus das Stück tatsächlich besteht
Strukturell ist es fast minimal. Ein eintaktiges Ostinato in a-Moll, artikuliert in der 3-3-2-Gruppierung, wiederholt sich beinahe ohne Unterbrechung durch das ganze Stück. Darüber setzt eine Melodie in langen Noten ein, steigt und wiederholt sich in höheren Lagen, während der Satz darunter dichter wird. Es gibt keine Durchführung, keine nennenswerte Modulation und keinen echten Kontrast. Es wird lauter und dichter, und dann hört es auf.
Genau deshalb funktioniert es. Das Ostinato ist körperlich, es bringt Leute dazu, den Kopf zu bewegen, bevor sie entschieden haben, ob ihnen die Musik gefällt, und die Melodie hat weite Intervalle und ist langsam genug, um über dem Mahlwerk gesungen zu werden. Es ist wohl das effizienteste Stück, das Piazzolla geschrieben hat: alles, was seinen Stil erkennbar machte, und nichts, was ihn schwierig machte.
Es sei gesagt, dass die Harmonik kaum kunstvoller ist als die Form. Der Bass durchläuft einen kurzen Moll-Zyklus und kehrt zurück; es gibt keinen Tonartwechsel und nirgends im Stück einen überraschenden Akkord. Piazzolla konnte dichte Harmonik schreiben, wenn er wollte, und hier verzichtete er schlicht darauf, was eine kompositorische Entscheidung ist und kein Versäumnis.
Wie es entkam
Zum Standard wurde das Stück über Coverversionen und nicht über das Original. Den größten einzelnen Schub gab es 1981, als Grace Jones I've Seen That Face Before (Libertango) auf Nightclubbing veröffentlichte und über Piazzollas Riff einen neuen Text und ein dub-getöntes Arrangement legte. Damit stand die Melodie vor einem Publikum, das keine Ahnung hatte, wer sie geschrieben hatte.
Danach breitete es sich überallhin aus: Yo-Yo Mas Album Soul of the Tango von 1997, die verstärkte Streicherschule von Bond und Vanessa-Mae, unzählige Einsätze in Film und Werbung, Eiskunstlaufküren und, in der Fassung, die die meisten Leute inzwischen gehört haben, ohne den Namen zu kennen, das Arrangement in Studio Ghiblis Film Whisper of the Heart von 1995. Heute ist es ein Paradestück für jedes existierende Instrument, auch für einige, die es besser lassen sollten.
Warum es schwerer ist, als es aussieht
Auf dem Papier ist Libertango vier Akkorde und ein Riff, und deshalb setzt es jedes Laienensemble aufs Programm, und deshalb sind so viele Aufführungen fade. Die Schwierigkeiten liegen alle in der Ausführung.
Erstens muss das Ostinato metronomisch gleichmäßig und rhythmisch brutal zugleich sein. Jedes Schwanken lässt das Stück durchhängen; jede Höflichkeit nimmt ihm den Tango. Zweitens muss die Melodie gegen das Ostinato ankämpfen, statt darauf zu schweben, es sollte sich anfühlen wie jemand, der über eine Maschine hinweg spricht, bei manchen Einsätzen zu spät und andere verkürzend. Drittens liegt die gesamte Gestalt der Aufführung bei den Spielern, weil sich das notierte Material nie ändert: Lage, Dichte, Dynamik und ein einziger echter Höhepunkt. Wenn eine Gruppe die Noten nur von oben herunterspielt, ist das Stück eintönig, und das Publikum hat recht.
Die andere Falle ist das Tempo. Es wird häufig zu schnell gespielt, was das Ostinato zum Verwischen bringt und der Melodie den Raum nimmt, den sie zum Anlehnen braucht. Piazzollas eigenes Tempo ist geduldiger als das der meisten Coverversionen.
Schließlich ist der Schluss Ermessenssache. Das Studiooriginal blendet aus; eine Live-Aufführung kann das nicht. Die meisten Gruppen halten auf dem Ostinato abrupt an, was die sauberste Lösung ist, und einige hängen ein Ritardando an, das nach vier Minuten Maschine meist entschuldigend klingt.
Zwei Instrumente, ein Riff
Es lässt sich gut reduzieren. Das Ostinato wohnt ganz natürlich im Kontrabass, der ihm ein Gewicht und eine perkussive Kante geben kann, die kein Tastenbass erreicht, und überlässt dem Akkordeon die Melodie und die Mittelstimmen. Diese Aufteilung kommt der ursprünglichen Arbeitsteilung zwischen Bass, Gitarre und Bandoneon nahe, und sie ist die Fassung, die wir bei Auftritten in Singapur am häufigsten spielen, meist als das Stück, das einen redseligen Saal zum Schweigen bringt.
Wenn Sie es lernen, beginnen Sie mit dem Ostinato allein im halben Tempo mit Metronom und machen Sie die 3-3-2-Akzente brutal und in jedem Takt identisch. Die Melodie ist der leichte Teil. Das Riff ist das Stück.
Frequently asked
Was bedeutet Libertango?
Es ist ein Kompositum aus dem spanischen libertad, also Freiheit, und tango. Piazzolla nahm es 1974 auf, und der Titel wird meist als Markierung seines Bruchs mit dem traditionellen Tango und dem argentinischen Musikbetrieb verstanden, der sich seiner Arbeit widersetzt hatte, und zugleich seines Wechsels nach Europa in einem finsteren politischen Moment.
Wann schrieb Piazzolla Libertango?
Er komponierte es 1973 oder Anfang 1974 und nahm es 1974 in Mailand als Titelstück des Albums Libertango auf, eingespielt mit italienischen Studiomusikern nach seinem Umzug nach Italien. Das Stück entstand während seiner Genesung von einem Herzinfarkt, den er 1973 erlitten hatte.
Warum ist Libertango so beliebt?
Es hat ein wiederholtes, körperlich ansteckendes Moll-Riff, eine weite, singbare Melodie und fast keine strukturelle Komplexität, es lässt sich also auf jedes Instrument und jede Besetzung übertragen. Grace Jones' Gesangsversion von 1981 und Yo-Yo Mas Aufnahme von 1997 trugen es weit über das Tangopublikum hinaus, und Film und Werbung halten es seither im Umlauf.
Libertango, spiegato
Piazzolla incise Libertango a Milano nel 1974. Che cosa significa il titolo, com'è costruito, perché ha dilagato e perché è difficile suonarlo bene.
Milano, 1974
Piazzolla aveva 53 anni, si stava riprendendo dall'infarto del 1973 e si era trasferito in Italia un po' per la salute e un po' perché l'Argentina era diventata sfiancante sotto ogni aspetto. Incise l'album Libertango a Milano nel 1974 con turnisti italiani, prodotto da Aldo Pagani, e non assomiglia granché ai dischi del quintetto che gli stanno intorno. Ci sono basso elettrico, batteria, organo e archi sovrapposti. È, inequivocabilmente, un disco da studio europeo degli anni Settanta.
Il titolo fonde libertad e tango, e di solito lo si legge come una dichiarazione di indipendenza: dall'ambiente del tango tradizionale che per vent'anni gli aveva ripetuto che sbagliava, e dall'Argentina stessa in un periodo in cui il paese scivolava verso il colpo di stato del 1976. Non ne scrisse un manifesto. Scrisse un riff.
Di che cosa è fatto davvero il pezzo
Sul piano della struttura è quasi essenziale. Un ostinato di una battuta in La minore, articolato nel raggruppamento 3-3-2, si ripete quasi senza interruzione per tutto il brano. Sopra, una melodia in note lunghe entra, sale e si ripete in registri più acuti mentre sotto la tessitura si infittisce. Non c'è sviluppo, non c'è modulazione degna di questo nome, non c'è vero contrasto. Diventa più forte e più denso, e poi finisce.
È esattamente per questo che funziona. L'ostinato è fisico — fa muovere la testa alla gente prima ancora che abbia deciso se la musica le piace — e la melodia ha intervalli ampi ed è abbastanza lenta da poterla cantare sopra quel macinare. È probabilmente la cosa più efficiente che Piazzolla abbia scritto: tutto ciò che rendeva riconoscibile il suo stile, e niente di ciò che lo rendeva difficile.
Vale la pena dire che l'armonia è appena più elaborata della forma. Il basso percorre un breve ciclo minore e torna al punto di partenza; non c'è nessun cambio di tonalità e nessun accordo a sorpresa in tutto il pezzo. Piazzolla sapeva scrivere armonie dense quando voleva, e qui ha semplicemente scelto di non farlo: è una decisione compositiva, non una svista.
Come è scappato di mano
Il pezzo è diventato uno standard grazie alle cover più che all'originale. La spinta più forte arrivò nel 1981, quando Grace Jones pubblicò I've Seen That Face Before (Libertango) in Nightclubbing, mettendo un testo nuovo e un arrangiamento venato di dub sopra il riff di Piazzolla. Così il brano finì davanti a un pubblico che non aveva idea di chi lo avesse scritto.
Da lì si è diffuso ovunque: l'album di Yo-Yo Ma del 1997 Soul of the Tango, la scuola di archi amplificati dei Bond e di Vanessa-Mae, innumerevoli usi al cinema e in pubblicità, i programmi di pattinaggio artistico e — la versione che quasi tutti hanno ormai sentito senza saperne il nome — l'arrangiamento che compare nel film dello Studio Ghibli del 1995 I sospiri del mio cuore. Oggi è un cavallo di battaglia per ogni strumento esistente, compresi alcuni che non dovrebbero provarci.
Perché è più difficile di quanto sembri
Sulla carta Libertango è quattro accordi e un riff, ed è per questo che ogni gruppo amatoriale lo mette in programma e che tante esecuzioni sono noiose. Le difficoltà stanno tutte nell'esecuzione.
Primo, l'ostinato deve essere metronomicamente uniforme e ritmicamente feroce allo stesso tempo. Basta una deriva e il pezzo si affloscia; basta un po' di buona educazione e smette di essere tango. Secondo, la melodia deve combattere contro l'ostinato invece di galleggiarci sopra — deve dare l'idea di qualcuno che parla sopra una macchina, in ritardo su certi attacchi e tagliandone altri. Terzo, siccome il materiale scritto non cambia mai, tutta la forma dell'esecuzione è responsabilità degli esecutori: registro, densità, dinamica e un unico climax vero. Se un gruppo si limita a suonare le note dall'inizio alla fine, il pezzo è ripetitivo, e il pubblico ha ragione.
L'altra trappola è la velocità. Lo si suona spesso troppo in fretta, il che trasforma l'ostinato in una macchia e toglie alla melodia lo spazio su cui appoggiarsi. Il tempo di Piazzolla è più paziente di quello di quasi tutte le cover.
Infine, il finale è una scelta di giudizio. L'originale in studio sfuma; un'esecuzione dal vivo non può. Quasi tutti i gruppi si fermano di netto sull'ostinato, che è la soluzione più pulita, e qualcuno aggiunge un rallentando, che dopo quattro minuti di meccanica di solito suona come una scusa.
Due strumenti, un riff
Si riduce bene. L'ostinato vive naturalmente nel contrabbasso, che può dargli un peso e un taglio percussivo che nessun basso di tastiera eguaglia, lasciando alla fisarmonica la melodia e le armonie interne. Quella divisione è vicina alla ripartizione originale del lavoro fra basso, chitarra e bandoneon, ed è la versione che suoniamo più spesso durante gli eventi a Singapore — di solito come il pezzo che fa smettere di chiacchierare una sala che chiacchiera.
Se lo stai studiando, comincia dall'ostinato da solo a metà tempo con il metronomo e rendi gli accenti del 3-3-2 brutali e identici in ogni battuta. La melodia è la parte facile. Il riff è il pezzo.
Frequently asked
Che cosa significa Libertango?
È un composto dello spagnolo libertad, che vuol dire libertà, e di tango. Piazzolla lo incise nel 1974, e il titolo si intende di solito come il segno della sua rottura con il tango tradizionale e con l'ambiente musicale argentino che aveva osteggiato il suo lavoro, oltre che del suo trasferimento in Europa in un momento politico cupo.
Quando Piazzolla scrisse Libertango?
Lo compose nel 1973 o all'inizio del 1974 e lo incise a Milano nel 1974 come brano che dà il titolo all'album Libertango, realizzato con turnisti italiani dopo il suo trasferimento in Italia. Il pezzo nacque durante la convalescenza dall'infarto del 1973.
Perché Libertango è così popolare?
Ha un riff in minore ripetuto e fisicamente contagioso, una melodia ampia e cantabile e quasi nessuna complessità strutturale, quindi si trasferisce su qualunque strumento o organico. La versione cantata di Grace Jones del 1981 e l'incisione di Yo-Yo Ma del 1997 lo hanno portato ben oltre il pubblico del tango, e da allora cinema e pubblicità lo hanno tenuto in circolazione.
Libertango, explicado
Piazzolla gravou Libertango em Milão, em 1974. O que significa o título, como a peça é feita, porque se impôs e o que a torna difícil de tocar bem.
Milão, 1974
Piazzolla tinha 53 anos, recuperava do enfarte que sofrera em 1973 e mudara-se para Itália em parte pela saúde e em parte porque a Argentina se tornara extenuante em todos os sentidos. Gravou o álbum Libertango em Milão, em 1974, com músicos de estúdio italianos e produção de Aldo Pagani, e o disco não soa muito aos discos de quinteto à sua volta. Tem baixo elétrico, bateria, órgão e cordas em camadas. É, sem margem para dúvidas, um disco de estúdio europeu dos anos 1970.
O título funde libertad e tango, e lê-se geralmente como uma declaração de independência: do establishment do tango tradicional que passara vinte anos a dizer-lhe que estava errado, e da própria Argentina, num período em que o país deslizava para o golpe de 1976. Ele não escreveu um manifesto sobre isso. Escreveu um riff.
De que é feita a peça, na verdade
Estruturalmente é quase mínima. Um ostinato de um compasso em lá menor, articulado no agrupamento 3-3-2, repete-se quase sem interrupção durante a peça inteira. Por cima, entra uma melodia em notas longas, sobe e repete-se em registos mais agudos, com a textura a engrossar por baixo. Não há secção de desenvolvimento, não há modulação digna desse nome e não há contraste verdadeiro. Fica mais forte e mais denso e depois para.
É exatamente por isso que resulta. O ostinato é físico — põe as pessoas a mexer a cabeça antes de terem decidido se gostam da música — e a melodia tem intervalos largos e é lenta o suficiente para se cantar por cima daquela agitação. É talvez a coisa mais eficiente que Piazzolla escreveu: tudo o que tornava o seu estilo reconhecível, e nada do que o tornava difícil.
Vale a pena dizer que a harmonia é pouco mais elaborada do que a forma. O baixo percorre um curto ciclo menor e volta; não há mudança de tonalidade nem acorde surpresa em lado nenhum da peça. Piazzolla sabia escrever harmonia densa quando queria, e aqui limitou-se a não o fazer, o que é uma decisão de composição e não um descuido.
Como se escapou
A peça tornou-se um standard através das versões e não do original. O maior empurrão isolado veio em 1981, quando Grace Jones lançou I've Seen That Face Before (Libertango) em Nightclubbing, pondo letra nova e um arranjo com toques de dub sobre o riff de Piazzolla. Isso colocou o tema diante de um público que não fazia ideia de quem o tinha escrito.
Depois disso espalhou-se por todo o lado: o álbum Soul of the Tango de Yo-Yo Ma, de 1997, a escola de corda amplificada dos Bond e de Vanessa-Mae, incontáveis colocações em cinema e publicidade, programas de patinagem artística e — a versão que a maioria das pessoas já ouviu sem lhe saber o nome — o arranjo que aparece no filme Whisper of the Heart do Studio Ghibli, de 1995. Hoje é peça obrigatória para todos os instrumentos que existem, incluindo alguns que não deviam tentá-la.
Porque é mais difícil do que parece
No papel, Libertango são quatro acordes e um riff, e é por isso que todos os grupos amadores o programam e que tantas execuções são aborrecidas. As dificuldades estão todas na execução.
Primeiro, o ostinato tem de ser metronomicamente igual e ritmicamente selvagem ao mesmo tempo. Qualquer desvio e a peça cai; qualquer delicadeza e deixa de ser tango. Segundo, a melodia tem de lutar contra o ostinato em vez de flutuar sobre ele — deve dar a sensação de alguém a falar por cima de uma máquina, atrasado nalgumas entradas e cortando outras. Terceiro, como o material escrito nunca muda, todo o desenho da interpretação é responsabilidade dos músicos: registo, densidade, dinâmica e um clímax verdadeiro. Se um grupo se limita a tocar as notas do princípio ao fim, a peça é repetitiva, e o público tem razão.
A outra armadilha é a velocidade. Toca-se muitas vezes depressa de mais, o que transforma o ostinato num borrão e retira o espaço de que a melodia precisa para se apoiar. O andamento do próprio Piazzolla é mais paciente do que o da maioria das versões.
Por fim, o final é uma decisão. O original de estúdio desvanece-se; uma execução ao vivo não pode. A maioria dos grupos para a seco sobre o ostinato, que é a solução mais limpa, e alguns acrescentam um ritardando, que costuma soar a pedido de desculpas depois de quatro minutos de maquinaria.
Dois instrumentos, um riff
Reduz-se bem. O ostinato vive naturalmente num contrabaixo, que lhe pode dar um peso e uma aresta percussiva que nenhum baixo de teclado iguala, deixando o acordeão levar a melodia e acrescentar a harmonia interior. Essa divisão está perto da distribuição original do trabalho entre baixo, guitarra e bandoneão, e é a versão que mais tocamos em eventos em Singapura — em geral como a peça que faz uma sala faladora calar-se.
Se a estiver a aprender, comece pelo ostinato sozinho a metade do andamento com metrónomo e ponha os acentos 3-3-2 brutais e idênticos em todos os compassos. A melodia é a parte fácil. O riff é a peça.
Frequently asked
O que significa Libertango?
É um composto do espanhol libertad, que significa liberdade, e de tango. Piazzolla gravou-o em 1974, e o título entende-se em geral como marca da sua rutura com o tango tradicional e com o establishment musical argentino que se opunha ao seu trabalho, e também da sua mudança para a Europa num momento político sombrio.
Quando é que Piazzolla escreveu Libertango?
Compô-lo em 1973 ou no início de 1974 e gravou-o em Milão em 1974 como faixa-título do álbum Libertango, feito com músicos de estúdio italianos depois da sua mudança para Itália. A peça foi escrita durante a recuperação do enfarte que sofreu em 1973.
Porque é que Libertango é tão popular?
Tem um riff em modo menor repetido e fisicamente contagiante, uma melodia larga e cantável e quase nenhuma complexidade estrutural, por isso transfere-se para qualquer instrumento ou formação. A versão cantada de Grace Jones, de 1981, e a gravação de Yo-Yo Ma, de 1997, levaram-no muito para lá do público do tango, e o cinema e a publicidade mantêm-no em circulação desde então.
Libertango: разбор
Пьяццолла записал Libertango в Милане в 1974 году. Что означает название, как пьеса устроена, почему она захватила мир и чем трудна в исполнении.
Милан, 1974
Пьяццолле было 53, он оправлялся от инфаркта, перенесённого в 1973 году, и перебрался в Италию отчасти ради здоровья, отчасти потому, что Аргентина стала выматывать во всех смыслах. Альбом Libertango он записал в Милане в 1974 году с итальянскими сессионными музыкантами, продюсировал Альдо Пагани, и звучит эта пластинка совсем не так, как квинтетные записи вокруг неё. Здесь есть бас-гитара, ударные, орган и наслоённые струнные. Это, безошибочно, европейская студийная работа семидесятых.
Название сплавляет libertad и tango, и читают его обычно как заявление о независимости: от традиционного танго-истеблишмента, который двадцать лет объяснял ему, что он неправ, и от самой Аргентины в момент, когда страна сползала к перевороту 1976 года. Манифеста он об этом не написал. Он написал рифф.
Из чего пьеса на самом деле сделана
По устройству она близка к минимальной. Однотактовое остинато в ля миноре, артикулированное группировкой 3-3-2, повторяется почти без перерыва всю пьесу. Поверх него вступает мелодия долгими нотами, поднимается и повторяется в более высоких регистрах, а фактура под ней густеет. Нет ни разработки, ни сколько-нибудь заметной модуляции, ни настоящего контраста. Становится громче и плотнее, а потом обрывается.
Именно поэтому это и работает. Остинато телесно — оно заставляет людей качать головой раньше, чем они решат, нравится ли им музыка, — а мелодия широкоинтервальна и достаточно медленна, чтобы её можно было пропеть поверх этого верчения. Пожалуй, это самое экономное, что Пьяццолла написал: всё, что делало его стиль узнаваемым, и ничего, что делало его трудным.
Стоит сказать, что гармония здесь едва ли сложнее формы. Бас проходит короткий минорный цикл и возвращается; ни смены тональности, ни неожиданного аккорда в пьесе нет нигде. Пьяццолла умел писать плотную гармонию, когда хотел, а здесь просто отказался — это композиторское решение, а не недосмотр.
Как пьеса вырвалась наружу
Стандартом её сделали кавер-версии, а не оригинал. Самый сильный единичный толчок пришёлся на 1981 год, когда Грейс Джонс выпустила I've Seen That Face Before (Libertango) на альбоме Nightclubbing, положив новый текст и аранжировку с даб-оттенком на рифф Пьяццоллы. Это поставило мелодию перед публикой, не имевшей понятия, кто её написал.
Дальше она разошлась повсюду: альбом Йо-Йо Ма Soul of the Tango 1997 года, вся школа усиленных струнных вроде Bond и Ванессы Мэй, бесчисленные попадания в кино и рекламу, программы фигуристов и — та версия, которую большинство сегодня слышало, не зная названия, — аранжировка из фильма студии Ghibli «Шёпот сердца» 1995 года. Сегодня это обязательный номер для всех существующих инструментов, включая те, которым браться за него не стоило бы.
Почему это труднее, чем кажется
На бумаге Libertango — четыре аккорда и рифф, поэтому его ставит в программу каждый любительский ансамбль и поэтому столько исполнений выходят скучными. Все трудности — в исполнении.
Первое: остинато должно быть метрономически ровным и ритмически свирепым одновременно. Любой сдвиг — и пьеса провисает; любая вежливость — и это перестаёт быть танго. Второе: мелодия должна бороться с остинато, а не парить над ним — она должна звучать как человек, говорящий поверх машины, опаздывающий с одними вступлениями и обрывающий другие. Третье: поскольку написанный материал не меняется, вся форма исполнения лежит на музыкантах: регистр, плотность, динамика и одна настоящая кульминация. Если ансамбль просто играет ноты подряд, пьеса однообразна, и публика права.
Другая ловушка — темп. Играют часто слишком быстро, и остинато смазывается, а мелодия лишается пространства, в которое ей нужно опираться. Собственный темп Пьяццоллы терпеливее большинства каверов.
Наконец, окончание — вопрос вкуса. Студийный оригинал уходит на затухание; живое исполнение так не может. Большинство ансамблей обрывает всё разом на остинато, и это самое чистое решение, а некоторые добавляют ritardando, которое после четырёх минут механики обычно звучит виновато.
Два инструмента, один рифф
Пьеса хорошо сжимается. Остинато естественно живёт в контрабасе, который даёт ему вес и ударный край, недоступные никакому клавишному басу, а аккордеон остаётся с мелодией и внутренней гармонией. Такое разделение близко к исходному распределению работы между басом, гитарой и бандонеоном, и именно эту версию мы играем чаще всего на выступлениях в Сингапуре — обычно как ту пьесу, после которой разговорчивый зал замолкает.
Если вы её учите, начните с одного остинато в половинном темпе под метроном и добейтесь, чтобы акценты 3-3-2 были безжалостными и одинаковыми в каждом такте. Мелодия — лёгкая часть. Пьеса — это рифф.
Frequently asked
Что означает слово Libertango?
Это сложение испанского libertad, то есть свобода, и tango. Пьяццолла записал пьесу в 1974 году, и название обычно понимают как знак его разрыва с традиционным танго и с аргентинским музыкальным истеблишментом, который выступал против его работы, а также как знак переезда в Европу в мрачный политический момент.
Когда Пьяццолла написал Libertango?
Он сочинил пьесу в 1973 или начале 1974 года и записал её в Милане в 1974-м как заглавный трек альбома Libertango, сделанного с итальянскими сессионными музыкантами после переезда в Италию. Написана она была во время восстановления после инфаркта 1973 года.
Почему Libertango так популярен?
У него повторяющийся, физически заразительный минорный рифф, широкая певучая мелодия и почти полное отсутствие структурной сложности, так что он переносится на любой инструмент и любой состав. Вокальная версия Грейс Джонс 1981 года и запись Йо-Йо Ма 1997 года вынесли его далеко за пределы танго-аудитории, а кино и реклама с тех пор держат его в обороте.
Libertango 详解
皮亚佐拉 1974 年在米兰录下 Libertango。这个标题是什么意思，曲子是怎么搭起来的，它为什么传开了，以及为什么弹好它并不容易。
米兰，1974
皮亚佐拉当时 53 岁，正从 1973 年那次心脏病发作中恢复过来，搬去意大利一半是为了身体，一半是因为阿根廷在每一个意义上都让人筋疲力尽。1974 年他在米兰录下专辑 Libertango，用的是意大利的录音室乐手，制作人是阿尔多·帕加尼，而它听起来和前后那些五重奏唱片很不一样。里面有电贝斯、鼓、电风琴和层层叠起的弦乐。这明明白白是一张 1970 年代的欧洲录音室唱片。
标题把 libertad 和 tango 焊成了一个词，通常被读作一份独立宣言：既是对那个花了二十年告诉他“你错了”的传统探戈圈子，也是对阿根廷本身——那几年这个国家正一步步滑向 1976 年的政变。他没有为此写一篇宣言，他写了一段反复的音型。
这首曲子到底是用什么搭起来的
结构上它接近极简。一个 a 小调的单小节固定音型，按 3-3-2 的分组奏出，几乎不间断地重复整首曲子。在它上面，一条由长音组成的旋律进来、往上爬，再在更高的音区重复，下面的织体越叠越厚。没有展开部，没有值得一提的转调，也没有真正的对比。它变得更响、更密，然后就停了。
而这恰恰是它奏效的原因。那个固定音型是身体性的——人们还没来得及决定喜不喜欢这段音乐，脑袋就已经先动起来了——旋律则音程宽、速度慢，足以在那阵搅动之上唱出来。这大概是皮亚佐拉写过的最高效的东西：凡是让他的风格一听就能认出来的，全在里面；凡是让它变难的，一样都没有。
值得说一句的是，这里的和声并不比曲式更讲究。低音走过一个短短的小调循环再回来；整首曲子没有换调，也没有一个出人意料的和弦。皮亚佐拉想写密集和声的时候写得出来，这里他只是选择不写，那是一个创作上的决定，不是疏忽。
它是怎么跑出去的
这首曲子成为标准曲，靠的是翻唱而不是原版。最大的一次推动来自 1981 年，格蕾丝·琼斯在专辑 Nightclubbing 里发表了 I've Seen That Face Before (Libertango)，在皮亚佐拉的那段音型上填了新词，配了一个带 dub 味道的编配。这把这支曲子摆到了一群根本不知道它是谁写的听众面前。
此后它到处蔓延：马友友 1997 年的专辑 Soul of the Tango、Bond 和陈美那一路加了扩音的弦乐演奏、数不清的电影和广告配乐、花样滑冰的节目，还有多数人如今听过却叫不出名字的那一版——吉卜力工作室 1995 年的电影 侧耳倾听 里用的那个编配。今天它是每一件存在的乐器的保留曲目，包括一些本不该去碰它的。
为什么它比看上去难
纸面上，Libertango 就是四个和弦加一段反复音型，所以每个业余乐团都排它，也所以那么多场演出都很乏味。难处全在执行上。
第一，那个固定音型必须同时做到两件事：像节拍器一样均匀，又在节奏上凶狠。稍有飘移，曲子就塌下去；稍一客气，它就不再是探戈。第二，旋律得和固定音型较劲，而不是漂在上面——它应该像有人在一台机器上面说话，有些句子进得晚，有些句子被硬生生切短。第三，既然写下来的材料从头到尾不变，整场演出的形状就全是演奏者的责任：音区、密度、力度，以及一个真正的高潮。如果一个乐团只是从头把音符弹一遍，那这首曲子就是重复的，而听众的反应没有错。
另一个陷阱是速度。它经常被弹得太快，于是固定音型糊成一团，旋律需要的那点可以往后靠的空间也没有了。皮亚佐拉自己的速度，比多数翻奏都耐心。
最后，结尾是个判断题。录音室原版是渐隐的，现场做不到。多数乐团在固定音型上干脆停死，那是最干净的办法；也有少数人加一个渐慢，在四分钟的机器运转之后，那通常听起来像在道歉。
两件乐器，一段音型
它缩编得很好。固定音型天然地落在低音提琴身上，低音提琴能给它分量，以及任何键盘低音都比不了的打击感，于是手风琴腾出手来承担旋律、补上内声部的和声。这种分工很接近原版里低音、吉他和班多钮琴之间的分配，也是我们在新加坡的演出上最常弹的版本——通常就是那首让一屋子说话的人停下来的曲子。
如果你正在学它，先只练固定音型，跟着节拍器用一半的速度练，把 3-3-2 的重音练到每一小节都残酷而一模一样。旋律是容易的那部分。那段音型才是这首曲子。
Frequently asked
Libertango 是什么意思？
它是西班牙语 libertad（自由）和 tango 拼成的合成词。皮亚佐拉 1974 年录下它，标题通常被理解为标记着他与传统探戈、与那个一直反对他的阿根廷音乐界的决裂，也标记着他在一个黑暗的政治时刻移居欧洲。
皮亚佐拉是什么时候写的 Libertango？
他在 1973 年或 1974 年初写成这首曲子，1974 年在米兰录音，作为 Libertango 专辑的同名曲目，合作的是他移居意大利之后找的意大利录音室乐手。这首曲子写于他从 1973 年那次心脏病发作中恢复的那段时间。
Libertango 为什么这么流行？
它有一段不断反复、身体上极有感染力的小调音型，一条宽阔可唱的旋律，结构上几乎没有复杂之处，所以换到任何乐器、任何编制上它都成立。格蕾丝·琼斯 1981 年的人声版和马友友 1997 年的录音把它带到了探戈听众之外，电影和广告则让它一直流通到今天。
Libertango を読み解く
ピアソラは1974年、ミラノで Libertango を録音しました。題名の意味、曲の組み立て、なぜ広まったのか、そして上手に弾くのが難しい理由を解説します。
ミラノ、1974年
ピアソラは53歳。1973年の心臓発作から回復する途中で、健康のためもあり、またアルゼンチンがあらゆる意味で消耗する国になっていたこともあって、イタリアへ移っていました。アルバム Libertango は1974年にミラノで、イタリアのスタジオ・ミュージシャンとともに、アルド・パガーニのプロデュースで録音されています。前後の五重奏団の録音とは、あまり似ていません。エレキベース、ドラム、オルガン、重ねられた弦が入っています。紛れもなく、1970年代ヨーロッパのスタジオ録音です。
題名は libertad と tango を融合させたもので、ふつうは独立の宣言として読まれます。二十年にわたって彼が間違っていると言い続けてきた伝統的なタンゴの世界からの独立であり、1976年のクーデターへ滑り落ちていく時期のアルゼンチンそのものからの独立でもあります。彼はそれについて宣言文を書きはしませんでした。リフを書いたのです。
この曲が実際に何でできているか
構造はほとんど最小限です。Aマイナーの1小節のオスティナートが、3-3-2のまとまりで刻まれ、曲の全体をほぼ途切れずに繰り返します。その上に長い音符の旋律が入り、登っていき、下の織りを厚くしながら高い音域で繰り返されます。展開部はなく、転調らしい転調もなく、本当の対比もありません。音が大きく密になっていき、そして止まります。
うまくいくのは、まさにそのためです。オスティナートは身体的で——音楽を好きだと決める前に、人は頭を揺らし始めます——旋律は音程が広く、この回転の上で歌えるだけの遅さを持っています。ピアソラが書いたもののうち、おそらくもっとも効率のいい一曲です。彼の様式を彼のものと分からせるものがすべて入っていて、難しくしているものが何も入っていません。
言っておくと、和声も形式と大差ないくらい簡素です。ベースは短い短調の循環を進んで戻ってくるだけで、曲のどこにも転調はなく、意外な和音もありません。ピアソラは望めば濃密な和声を書けた人です。ここではそれをただ選ばなかった。不注意ではなく、作曲上の判断です。
どうやって外へ出ていったか
この曲が定番になったのは、原盤によってではなくカバーによってです。いちばん大きな後押しは1981年、グレイス・ジョーンズが Nightclubbing で I've Seen That Face Before (Libertango) を発表し、ピアソラのリフの上に新しい歌詞とダブ寄りのアレンジを乗せたときでした。これで、誰が書いたのかまったく知らない聴衆の前に、この曲が置かれました。
その後はどこへでも広がります。ヨーヨー・マの1997年のアルバム Soul of the Tango、Bond やヴァネッサ・メイの流れをくむ増幅された弦楽の演奏、数えきれない映画と広告への起用、フィギュアスケートのプログラム、そして——いまや題名を知らないまま最も多くの人が耳にしている版——スタジオジブリの1995年の映画 Whisper of the Heart に出てくる編曲です。今日では、存在するあらゆる楽器の聴かせどころになっています。手を出すべきでない楽器も含めて。
見た目より難しい理由
紙の上では Libertango は4つの和音と1つのリフです。だからこそアマチュアの団体はこぞって取り上げ、だからこそ退屈な演奏がこれほど多いのです。難しさはすべて実演の側にあります。
第一に、オスティナートはメトロノームのように均一で、同時にリズムとして獰猛でなければなりません。少しでも流れれば曲はたるみますし、少しでも上品になればタンゴであることをやめます。第二に、旋律はオスティナートの上に浮かぶのではなく、それと戦う必要があります。機械の上でしゃべっている人のように、入りが遅れたり、途中で切り上げたりするのです。第三に、書かれた素材が最後まで変わらない以上、演奏の全体の形は奏者の責任になります。音域、密度、強弱、そして本物のクライマックスを一つ。頭から音符をなぞるだけなら、曲は反復的に聞こえますし、そう感じた客席のほうが正しいのです。
もう一つの罠は速度です。この曲はしばしば速く弾かれすぎ、オスティナートはぼやけ、旋律が寄りかかるための空間がなくなります。ピアソラ自身のテンポは、たいていのカバーより辛抱強いものです。
最後に、終わり方は判断の問題です。スタジオ原盤はフェードアウトしますが、実演ではそうはいきません。多くの団体はオスティナートの上で断ち切ります。これがいちばんきれいな解決です。リタルダンドを付ける団体もありますが、4分間の機械仕掛けのあとでは、たいてい言い訳がましく聞こえます。
二つの楽器、一つのリフ
この曲は小編成にもよく縮みます。オスティナートはコントラバスに自然に収まり、鍵盤のベースでは出せない重さと打楽器的な角を与えられます。アコーディオンは旋律を受け持ち、内声の和声を足します。この分担は、原盤でのベース、ギター、バンドネオンの役割分担に近く、シンガポールでの演奏でも私たちがいちばんよく取り上げる形です。たいていは、おしゃべりの多い部屋を黙らせる曲として使います。
これから練習するなら、まずオスティナートだけを半分のテンポでメトロノームに合わせ、3-3-2のアクセントを、どの小節でも乱暴に、そして同じ形で打てるようにしてください。旋律のほうが簡単です。この曲の本体はリフです。
Frequently asked
Libertango はどういう意味ですか？
スペイン語で自由を意味する libertad と、tango を合わせた造語です。ピアソラは1974年にこれを録音しており、題名はふつう、伝統的なタンゴと、彼の仕事に反対し続けたアルゼンチンの音楽界との決別、そして暗い政治状況のなかでのヨーロッパ移住を刻むものと理解されています。
ピアソラはいつ Libertango を書いたのですか？
作曲は1973年か1974年の初めで、録音は1974年、イタリア移住後にイタリアのスタジオ・ミュージシャンと組んで、アルバム Libertango の表題曲としてミラノで行われました。この曲は、1973年の心臓発作からの回復期に書かれています。
Libertango はなぜこれほど人気があるのですか？
繰り返される、身体に伝染する短調のリフと、広く歌いやすい旋律があり、構造上の複雑さがほとんどないため、どんな楽器にも編成にも移せるからです。グレイス・ジョーンズの1981年の歌入り版とヨーヨー・マの1997年の録音がタンゴの聴衆のはるか外まで運び、映画と広告がその後も流通させ続けています。
Libertango, 해설
피아졸라는 1974년 밀라노에서 Libertango를 녹음했습니다. 제목의 뜻, 곡의 짜임, 어떻게 퍼졌는지, 그리고 잘 연주하기가 왜 어려운지 정리했습니다.
1974년, 밀라노
피아졸라는 쉰셋이었고, 1973년에 겪은 심근경색에서 회복하는 중이었으며, 절반은 건강 때문에 절반은 아르헨티나가 모든 면에서 지치는 곳이 되어 버린 탓에 이탈리아로 옮겨 가 있었습니다. 그는 1974년 밀라노에서 이탈리아 세션 연주자들과 알도 파가니의 제작으로 음반 Libertango를 녹음했는데, 그 앞뒤의 5중주 음반들과는 소리가 사뭇 다릅니다. 일렉트릭 베이스와 드럼, 오르간, 겹쳐 쌓은 현이 들어 있습니다. 누가 들어도 1970년대 유럽 스튜디오 음반입니다.
제목은 libertad와 tango를 녹여 붙인 것이고, 대개 독립 선언으로 읽힙니다. 이십 년 동안 그가 틀렸다고 말해 온 전통 탱고계로부터의 독립이자, 1976년 쿠데타로 미끄러져 가던 시기의 아르헨티나 자체로부터의 독립입니다. 그는 그것에 대해 선언문을 쓰지 않았습니다. 리프를 하나 썼습니다.
이 곡은 실제로 무엇으로 되어 있나
짜임새로 보면 거의 최소한에 가깝습니다. 가단조의 한 마디짜리 오스티나토가 3-3-2로 갈라져, 곡 내내 거의 쉬지 않고 되풀이됩니다. 그 위로 긴 음으로 된 선율이 들어와 올라가고, 아래의 결이 두꺼워지는 동안 더 높은 음역에서 되풀이됩니다. 발전부도 없고, 말할 만한 전조도 없고, 진짜 대비도 없습니다. 커지고 빽빽해지다가 멈춥니다.
바로 그래서 통합니다. 오스티나토는 몸에 오는 것이어서, 이 음악이 마음에 든다고 판단하기도 전에 사람들의 고개를 움직이게 만듭니다. 그리고 선율은 음정이 넓고 느려서 그 소용돌이 위로 노래할 수 있습니다. 피아졸라가 쓴 것 가운데 가장 효율적인 곡이라 할 만합니다. 그의 문체를 알아보게 만든 것은 전부 들어 있고, 그것을 어렵게 만든 것은 하나도 없습니다.
화성이 형식보다 별로 더 복잡하지 않다는 점도 말해 둘 만합니다. 베이스는 짧은 단조 순환을 돌고 제자리로 옵니다. 곡 어디에도 조 바꿈이나 뜻밖의 화음이 없습니다. 피아졸라는 마음만 먹으면 빽빽한 화성을 쓸 수 있었고, 여기서는 그저 그러지 않기로 했습니다. 빠뜨린 것이 아니라 작곡상의 결정입니다.
어떻게 바깥으로 퍼졌나
이 곡은 원곡이 아니라 커버를 통해 표준 곡이 되었습니다. 가장 크게 밀어 준 한 번은 1981년, 그레이스 존스가 Nightclubbing에 I've Seen That Face Before (Libertango)를 실으면서였습니다. 피아졸라의 리프 위에 새 가사와 더브 물이 든 편곡을 얹은 것입니다. 그 덕에 누가 썼는지 전혀 모르는 청중 앞에 이 곡이 놓였습니다.
그 뒤로는 어디에나 퍼졌습니다. 요요마의 1997년 음반 Soul of the Tango, 본드와 바네사 메이로 대표되는 증폭 현악 연주, 셀 수 없는 영화와 광고 삽입, 피겨 스케이팅 프로그램, 그리고 오늘날 가장 많은 사람이 제목도 모른 채 들어 본 판본인 1995년 스튜디오 지브리 영화 귀를 기울이면에 나오는 편곡까지. 지금은 존재하는 모든 악기의 단골 연주곡이며, 그중에는 손대지 않는 편이 나았을 악기도 있습니다.
보이는 것보다 어려운 이유
종이 위의 Libertango는 화음 넷과 리프 하나입니다. 그래서 모든 아마추어 앙상블이 이 곡을 올리고, 그래서 그토록 많은 연주가 밋밋합니다. 어려움은 전부 실행에 있습니다.
첫째, 오스티나토는 메트로놈처럼 고르면서 동시에 리듬으로는 사나워야 합니다. 조금만 흔들려도 곡이 주저앉고, 조금만 공손해도 더 이상 탱고가 아닙니다. 둘째, 선율은 오스티나토 위에 떠 있는 것이 아니라 그것과 싸워야 합니다. 기계 위로 누가 말을 하는 느낌이어야 하고, 어떤 진입은 늦게 들어오고 어떤 것은 짧게 끊어야 합니다. 셋째, 적힌 재료가 끝까지 바뀌지 않으므로 연주의 전체 모양은 오롯이 연주자의 몫입니다. 음역, 밀도, 셈여림, 그리고 진짜 절정 하나입니다. 그냥 처음부터 음표대로만 친다면 곡은 되풀이될 뿐이고, 그렇게 느끼는 청중이 옳습니다.
또 하나의 함정은 속도입니다. 너무 빠르게 연주되는 일이 잦은데, 그러면 오스티나토가 뭉개지고 선율이 기대어 설 자리가 사라집니다. 피아졸라 자신의 템포는 대부분의 커버보다 참을성이 있습니다.
마지막으로 끝맺음은 판단의 문제입니다. 스튜디오 원곡은 페이드아웃하지만 실연은 그럴 수 없습니다. 대부분의 앙상블은 오스티나토 위에서 딱 멈추는데 가장 깔끔한 해법이고, 몇몇은 리타르단도를 붙이는데 사 분 동안 기계를 돌린 뒤에는 대개 변명처럼 들립니다.
두 악기, 하나의 리프
이 곡은 작게 줄여도 잘 삽니다. 오스티나토는 더블베이스에 자연스럽게 자리 잡습니다. 어떤 건반 베이스도 따라오지 못하는 무게와 타악기 같은 모서리를 줄 수 있고, 그러면 아코디언은 선율을 맡고 속 화성을 채웁니다. 그 분담은 원곡의 베이스·기타·반도네온 분업과 가깝고, 싱가포르의 연주 자리에서 저희가 가장 자주 올리는 판본이기도 합니다. 대개는 말소리로 시끄럽던 방을 조용하게 만드는 곡으로 씁니다.
이 곡을 배우는 중이라면 오스티나토만 떼어 절반 템포에서 메트로놈과 함께 시작하고, 3-3-2 악센트를 마디마다 잔인하고 똑같이 만드십시오. 선율은 쉬운 쪽입니다. 리프가 곧 곡입니다.
Frequently asked
Libertango는 무슨 뜻인가요?
자유를 뜻하는 스페인어 libertad와 tango를 합친 말입니다. 피아졸라는 1974년에 이 곡을 녹음했고, 제목은 대개 전통 탱고와 그의 작업에 반대해 온 아르헨티나 음악계로부터의 결별, 그리고 정치적으로 어두운 시기에 이루어진 유럽행을 표시한 것으로 이해됩니다.
피아졸라는 Libertango를 언제 썼나요?
1973년이나 1974년 초에 작곡했고, 이탈리아로 옮겨 간 뒤 이탈리아 세션 연주자들과 1974년 밀라노에서 음반 Libertango의 표제곡으로 녹음했습니다. 이 곡은 1973년에 겪은 심근경색에서 회복하던 시기에 쓰였습니다.
Libertango는 왜 그렇게 인기가 많은가요?
되풀이되면서 몸에 옮아붙는 단조 리프, 넓고 부르기 좋은 선율, 그리고 구조적 복잡함이 거의 없다는 점 덕분에 어떤 악기나 편성으로도 옮겨집니다. 1981년 그레이스 존스의 노래 판본과 1997년 요요마의 녹음이 이 곡을 탱고 청중 너머로 멀리 실어 날랐고, 그 뒤로는 영화와 광고가 계속 돌려 왔습니다.
Libertango, dijelaskan
Piazzolla merakam Libertango di Milan pada 1974. Inilah maksud tajuknya, cara ia dibina, sebab ia mengambil alih, dan apa yang menjadikannya sukar dimainkan.
Milan, 1974
Piazzolla berusia 53 tahun, sedang pulih daripada serangan jantung yang dialaminya pada 1973, dan telah berpindah ke Itali sebahagiannya demi kesihatan dan sebahagiannya kerana Argentina sudah menjadi memenatkan dalam segala erti kata. Dia merakam album Libertango di Milan pada 1974 bersama pemain sesi Itali, diterbitkan oleh Aldo Pagani, dan bunyinya tidak begitu menyerupai rakaman kuintet di sekelilingnya. Ada bes elektrik, dram, organ dan tali berlapis padanya. Ia, tanpa syak lagi, sebuah rakaman studio Eropah tahun 1970-an.
Tajuknya mencantumkan libertad dan tango, dan ia umumnya dibaca sebagai satu pengisytiharan kemerdekaan: daripada kelompok tango tradisional yang telah menghabiskan dua puluh tahun memberitahunya bahawa dia salah, dan daripada Argentina sendiri pada zaman negara itu meluncur ke arah rampasan kuasa 1976. Dia tidak menulis manifesto tentangnya. Dia menulis sebuah riff.
Apa yang sebenarnya membina karya ini
Dari segi struktur ia hampir minimum. Satu ostinato sepanjang satu bar dalam A minor, diartikulasikan dalam kumpulan 3-3-2, berulang hampir tanpa henti sepanjang keseluruhan karya. Di atasnya, sebuah melodi dalam not panjang masuk, mendaki, dan berulang dalam register lebih tinggi sambil tekstur di bawahnya semakin tebal. Tiada bahagian perkembangan, tiada modulasi yang boleh disebut, dan tiada kontras sebenar. Ia menjadi lebih kuat dan lebih padat, kemudian ia berhenti.
Inilah tepatnya sebab ia berkesan. Ostinato itu bersifat fizikal, ia membuat orang menggerakkan kepala sebelum mereka sempat memutuskan sama ada mereka suka muziknya, dan melodinya berselang lebar serta cukup perlahan untuk dinyanyikan di atas kocakan itu. Boleh dihujahkan ia karya Piazzolla yang paling cekap: segala yang menjadikan gayanya mudah dicam, dan tiada apa-apa yang menjadikannya sukar.
Wajar disebut bahawa harmoninya hampir tidak lebih rumit daripada bentuknya. Besnya bergerak melalui satu kitaran minor yang pendek lalu kembali; tiada pertukaran kunci dan tiada kord mengejutkan di mana-mana dalam karya ini. Piazzolla mampu menulis harmoni yang padat apabila dia mahu, dan di sini dia sekadar enggan berbuat demikian, dan itu satu keputusan gubahan, bukan kecuaian.
Bagaimana ia terlepas keluar
Karya ini menjadi standard melalui versi ulangan, bukan melalui rakaman asalnya. Tolakan tunggal terbesar datang pada 1981, apabila Grace Jones mengeluarkan I've Seen That Face Before (Libertango) dalam Nightclubbing, meletakkan lirik baharu dan aransemen bernada dub di atas riff Piazzolla. Itu meletakkan lagu ini di hadapan khalayak yang langsung tidak tahu siapa yang menulisnya.
Selepas itu ia merebak ke mana-mana: album Yo-Yo Ma tahun 1997 Soul of the Tango, aliran permainan tali beramplifier seperti Bond dan Vanessa-Mae, penempatan filem dan iklan yang tidak terkira, program luncur figura, dan, versi yang paling ramai orang sudah dengar tanpa mengetahui namanya, aransemen yang muncul dalam filem Studio Ghibli tahun 1995, Whisper of the Heart. Hari ini ia karya wajib bagi setiap alat yang wujud, termasuk beberapa yang sepatutnya tidak mencubanya.
Mengapa ia lebih sukar daripada yang kelihatan
Di atas kertas Libertango ialah empat kord dan satu riff, dan itulah sebabnya setiap ensembel amatur memasukkannya dalam program dan sebabnya begitu banyak persembahan menjadi hambar. Kesukarannya semuanya terletak pada pelaksanaan.
Pertama, ostinato itu mesti sekata seperti metronom dan ganas dari segi ritma pada masa yang sama. Sedikit hanyutan dan karya ini melendut; sedikit kesopanan dan ia berhenti menjadi tango. Kedua, melodinya perlu melawan ostinato itu dan bukan terapung di atasnya, ia patut terasa seperti seseorang bercakap mengatasi sebuah mesin, lewat pada sesetengah kemasukan dan memotong pendek yang lain. Ketiga, oleh sebab bahan bertulisnya tidak pernah berubah, keseluruhan bentuk persembahan itu menjadi tanggungjawab pemain: register, kepadatan, dinamik dan satu klimaks yang tulen. Jika sesebuah kumpulan sekadar memainkan notnya dari atas ke bawah, karya ini berulang-ulang, dan penonton memang betul.
Perangkap satu lagi ialah kelajuan. Ia kerap dimainkan terlalu pantas, yang mengaburkan ostinato dan membuang ruang yang diperlukan melodi untuk bersandar. Tempo Piazzolla sendiri lebih sabar daripada kebanyakan versi ulangan.
Akhirnya, penamatnya ialah soal pertimbangan. Rakaman studio asalnya pudar menghilang; sebuah persembahan langsung tidak boleh. Kebanyakan kumpulan berhenti terus pada ostinato, iaitu penyelesaian paling bersih, dan segelintir menambah ritardando, yang biasanya berbunyi seperti meminta maaf selepas empat minit jentera berjalan.
Dua alat, satu riff
Ia mengecil dengan baik. Ostinato itu hidup secara semula jadi pada bes berganda, yang mampu memberinya berat dan ketajaman perkusif yang tidak ditandingi mana-mana bes papan kekunci, sambil meninggalkan akordion untuk membawa melodi dan menambah harmoni dalaman. Pembahagian itu hampir dengan pembahagian kerja asal antara bes, gitar dan bandoneon, dan itulah versi yang paling kerap kami mainkan di acara di Singapura, biasanya sebagai karya yang membuatkan sebuah bilik yang riuh berhenti bercakap.
Jika anda sedang mempelajarinya, mulakan dengan ostinato sahaja pada separuh tempo bersama metronom dan pastikan aksen 3-3-2 itu kejam dan serupa pada setiap bar. Melodinya bahagian yang mudah. Riff itulah karyanya.
Frequently asked
Apakah maksud Libertango?
Ia gabungan perkataan Sepanyol libertad, yang bermaksud kebebasan, dengan tango. Piazzolla merakamnya pada 1974, dan tajuk itu biasanya difahami sebagai menandakan pemutusannya daripada tango tradisional dan daripada kelompok muzik Argentina yang menentang kerjanya, serta perpindahannya ke Eropah pada satu detik politik yang gelap.
Bilakah Piazzolla menulis Libertango?
Dia menggubahnya pada 1973 atau awal 1974 dan merakamnya di Milan pada 1974 sebagai lagu tajuk album Libertango, yang dibuat bersama pemuzik sesi Itali selepas perpindahannya ke Itali. Karya ini ditulis ketika dia sedang pulih daripada serangan jantung yang dialaminya pada 1973.
Mengapa Libertango begitu popular?
Ia mempunyai riff kunci minor yang berulang dan menjangkiti secara fizikal, melodi luas yang boleh dinyanyikan, dan hampir tiada kerumitan struktur, jadi ia berpindah dengan mudah ke mana-mana alat atau susunan pemain. Versi vokal Grace Jones pada 1981 dan rakaman Yo-Yo Ma pada 1997 membawanya jauh melangkaui khalayak tango, dan filem serta iklan telah mengekalkannya dalam edaran sejak itu.
Libertango, விளக்கமாக
Piazzolla 1974-இல் மிலானில் Libertango-வைப் பதிவு செய்தார். தலைப்பின் பொருள், அது எப்படிக் கட்டப்பட்டுள்ளது, ஏன் பரவியது, நன்றாக வாசிப்பது ஏன் கடினம்.
மிலான், 1974
Piazzolla-வுக்கு அப்போது 53 வயது; 1973-இல் வந்த மாரடைப்பிலிருந்து மீண்டுகொண்டிருந்தார். ஓரளவு உடல்நலத்துக்காகவும், ஓரளவு அர்ஜென்டினா எல்லா வகையிலும் சோர்வூட்டுவதாக மாறியிருந்ததாலும் இத்தாலிக்குக் குடிபெயர்ந்தார். இத்தாலிய செஷன் இசைக்கலைஞர்களுடன், Aldo Pagani தயாரிப்பில், 1974-இல் மிலானில் Libertango ஆல்பத்தைப் பதிவு செய்தார்; அது அதைச் சுற்றியுள்ள குவிண்டெட் பதிவுகளைப் போல ஒலிக்கவே இல்லை. அதில் மின் பாஸ், டிரம்ஸ், ஆர்கன், அடுக்கடுக்கான கம்பி இசை உண்டு. அது தெளிவாகவே 1970-களின் ஐரோப்பிய ஸ்டூடியோ பதிவுதான்.
தலைப்பு libertad-ஐயும் tango-வையும் ஒன்றிணைக்கிறது; பொதுவாக அது சுதந்திரப் பிரகடனமாகவே படிக்கப்படுகிறது: இருபது ஆண்டுகளாக அவர் தவறு என்று சொல்லிவந்த பாரம்பரிய டாங்கோ ஸ்தாபனத்திடமிருந்தும், 1976 ஆட்சிக் கவிழ்ப்பை நோக்கி நாடு சரிந்துகொண்டிருந்த காலத்தில் அர்ஜென்டினாவிடமிருந்தும். அதைப் பற்றி அவர் ஒரு அறிக்கை எழுதவில்லை. ஒரு ரிஃப் எழுதினார்.
இந்தப் படைப்பு உண்மையில் எதனால் ஆனது
கட்டமைப்பில் இது கிட்டத்தட்ட குறைந்தபட்சம். A மைனரில் ஒரு பார் நீள ஒஸ்டினாடோ, 3-3-2 தொகுப்பில் உச்சரிக்கப்பட்டு, படைப்பு முழுவதும் கிட்டத்தட்ட இடைவெளியின்றி மீண்டும் மீண்டும் வருகிறது. அதற்கு மேலே நீண்ட சுரங்களில் ஒரு மெட்டு நுழைந்து, ஏறி, கீழே அமைப்பு அடர்த்தியாகிக்கொண்டே போக, உயர்ந்த ரெஜிஸ்டர்களில் மீண்டும் வருகிறது. வளர்ச்சிப் பகுதி இல்லை, சொல்லிக்கொள்ளும்படியான மாடுலேஷன் இல்லை, உண்மையான முரண் இல்லை. சத்தமும் அடர்த்தியும் கூடிக்கொண்டே போய், பிறகு நின்றுவிடுகிறது.
இதனால்தான் அது வேலை செய்கிறது. ஒஸ்டினாடோ உடல் சார்ந்தது — இசை பிடித்திருக்கிறதா என்று மனம் முடிவெடுப்பதற்கு முன்பே மக்கள் தலையை ஆட்டவைக்கிறது — மெட்டோ, அந்தக் கலக்கத்துக்கு மேலே பாடும் அளவுக்குப் பரந்த இடைவெளிகளுடனும் மெதுவாகவும் இருக்கிறது. Piazzolla எழுதியவற்றில் மிகச் சிக்கனமானது இதுவே எனலாம்: அவருடைய பாணியை அடையாளம் காணச் செய்த அனைத்தும் இதில் உண்டு, அதைக் கடினமாக்கிய எதுவும் இல்லை.
ஹார்மனியும் வடிவத்தைவிட அரிதாகவே சிக்கலானது என்பதைச் சொல்ல வேண்டும். பாஸ் ஒரு குறுகிய மைனர் சுழற்சியில் நகர்ந்து திரும்பி வருகிறது; படைப்பில் எங்கும் கீ மாற்றமோ எதிர்பாராத கார்டோ இல்லை. விரும்பினால் Piazzolla அடர்த்தியான ஹார்மனி எழுதக்கூடியவர்; இங்கே அவர் வெறுமனே அதை மறுத்திருக்கிறார் — அது கவனக்குறைவு அல்ல, ஓர் இசையமைப்பு முடிவு.
அது எப்படி வெளியே தப்பியது
மூலப் பதிவால் அல்ல, மறுபதிவுகளால்தான் இந்தப் படைப்பு ஒரு ஸ்டாண்டர்டாக மாறியது. மிகப்பெரிய ஒற்றைத் தள்ளுதல் 1981-இல் வந்தது: Grace Jones Nightclubbing ஆல்பத்தில் I've Seen That Face Before (Libertango) வெளியிட்டு, Piazzolla-வின் ரிஃப்புக்கு மேல் புதிய வரிகளையும் டப் சாயம் கொண்ட அமைப்பையும் வைத்தார். அதை எழுதியது யார் என்றே தெரியாத ஒரு பார்வையாளர் கூட்டத்தின் முன் அது அந்த மெட்டைக் கொண்டுபோய் நிறுத்தியது.
அதன் பிறகு அது எங்கும் பரவியது: Yo-Yo Ma-வின் 1997 ஆல்பம் Soul of the Tango, Bond மற்றும் Vanessa-Mae பாணியிலான பெருக்கப்பட்ட கம்பி இசை, எண்ணற்ற திரைப்பட மற்றும் விளம்பரப் பயன்பாடுகள், ஃபிகர் ஸ்கேட்டிங் நிகழ்ச்சிகள், மேலும் — பெயரே தெரியாமல் இன்று பெரும்பாலானோர் கேட்டிருக்கும் பதிப்பு — Studio Ghibli-யின் 1995 திரைப்படமான Whisper of the Heart-இல் வரும் அமைப்பு. இன்று இது இருக்கும் ஒவ்வொரு கருவிக்கும், முயலவே கூடாத சிலவற்றுக்கும், ஒரு நிகழ்ச்சிப் படைப்பு.
தோற்றத்தைவிட ஏன் கடினம்
தாளில் Libertango என்பது நான்கு கார்டுகளும் ஒரு ரிஃப்பும்தான்; அதனால்தான் ஒவ்வொரு அமெச்சூர் குழுவும் அதை நிகழ்ச்சியில் வைக்கிறது, அதனால்தான் பல நிகழ்வுகள் சலிப்பாக இருக்கின்றன. சிரமங்கள் அனைத்தும் வாசிப்பில்தான்.
முதலாவது, ஒஸ்டினாடோ மெட்ரோனோம் அளவுக்குச் சீராகவும் அதே நேரம் தாள ரீதியாகக் காட்டுத்தனமாகவும் இருக்க வேண்டும். சற்றே நகர்ந்தாலும் படைப்பு தளர்ந்துவிடும்; சற்றே கண்ணியமாக்கினாலும் அது டாங்கோவாக இருப்பதை நிறுத்திவிடும். இரண்டாவது, மெட்டு ஒஸ்டினாடோவின் மேல் மிதக்காமல் அதனுடன் சண்டையிட வேண்டும் — ஒரு இயந்திரத்துக்கு மேலே யாரோ பேசுவதுபோல் இருக்க வேண்டும், சில நுழைவுகளில் தாமதமாகவும், சிலவற்றைச் சுருக்கியும். மூன்றாவது, எழுதப்பட்ட பொருள் ஒருபோதும் மாறாததால், நிகழ்வின் முழு வடிவமும் வாசிப்பவர்களின் பொறுப்பு: ரெஜிஸ்டர், அடர்த்தி, டைனமிக்ஸ், ஒரு உண்மையான உச்சம். ஒரு குழு வெறுமனே ஆரம்பத்திலிருந்து சுரங்களை வாசித்தால் படைப்பு திரும்பத் திரும்ப வருவதாகவே இருக்கும், பார்வையாளர்கள் சொல்வதுதான் சரி.
இன்னொரு பொறி வேகம். இது அடிக்கடி மிக வேகமாக வாசிக்கப்படுகிறது; அது ஒஸ்டினாடோவை ஒரு மங்கலாக்கி, மெட்டு சாய்வதற்குத் தேவையான இடத்தை எடுத்துவிடுகிறது. Piazzolla-வின் சொந்த டெம்போ பெரும்பாலான மறுபதிவுகளைவிடப் பொறுமையானது.
இறுதியாக, முடிவு ஒரு தீர்ப்புத் தேர்வு. ஸ்டூடியோ மூலப் பதிவு மெல்ல மறைகிறது; நேரடி நிகழ்வால் அப்படிச் செய்ய முடியாது. பெரும்பாலான குழுக்கள் ஒஸ்டினாடோவிலேயே திடீரென நிறுத்துகின்றன, அதுவே தூய்மையான தீர்வு; சிலர் ஒரு ரிட்டார்டாண்டோ சேர்க்கிறார்கள், நான்கு நிமிட இயந்திரத்துக்குப் பிறகு அது பொதுவாக மன்னிப்புக் கேட்பதுபோல் ஒலிக்கிறது.
இரண்டு கருவிகள், ஒரு ரிஃப்
இது நன்றாகச் சுருங்குகிறது. ஒஸ்டினாடோ டபுள் பாஸில் இயல்பாகவே வாழ்கிறது; எந்த விசைப்பலகைப் பாஸாலும் ஈடுசெய்ய முடியாத எடையையும் தாளக் கூர்மையையும் அது தர முடியும். அப்போது அக்கார்டியன் மெட்டைச் சுமந்து உள் ஹார்மனியையும் சேர்க்கலாம். அந்தப் பிரிவினை, பாஸ், கிடார், பந்தோனியன் இடையே மூலப் பதிவில் இருந்த வேலைப் பங்கீட்டுக்கு நெருக்கமானது; சிங்கப்பூரில் நிகழ்ச்சிகளில் நாங்கள் அடிக்கடி வாசிக்கும் பதிப்பும் அதுவே — பொதுவாக பேச்சு நிறைந்த அறையைப் பேசாமல் ஆக்கும் படைப்பாக.
இதைக் கற்றுக்கொள்கிறீர்கள் என்றால், ஒஸ்டினாடோவை மட்டும் பாதி வேகத்தில் மெட்ரோனோமுடன் தொடங்குங்கள், 3-3-2 அழுத்தங்கள் ஒவ்வொரு பாரிலும் கடுமையாகவும் ஒரேமாதிரியாகவும் வரட்டும். மெட்டுதான் எளிய பகுதி. ரிஃப்தான் படைப்பு.
Frequently asked
Libertango என்றால் என்ன பொருள்?
இது ஸ்பானிஷ் சொல்லான libertad, அதாவது சுதந்திரம், மற்றும் tango ஆகியவற்றின் கூட்டுச் சொல். Piazzolla இதை 1974-இல் பதிவு செய்தார்; பாரம்பரிய டாங்கோவிலிருந்தும், அவருடைய படைப்புகளை எதிர்த்த அர்ஜென்டினிய இசை ஸ்தாபனத்திலிருந்தும் அவர் விலகியதையும், ஓர் இருண்ட அரசியல் தருணத்தில் ஐரோப்பாவுக்கு அவர் இடம்பெயர்ந்ததையும் இந்தத் தலைப்பு குறிப்பதாகவே பொதுவாகப் புரிந்துகொள்ளப்படுகிறது.
Piazzolla Libertango-வை எப்போது எழுதினார்?
1973-இலோ 1974-இன் தொடக்கத்திலோ இயற்றி, இத்தாலிக்குக் குடிபெயர்ந்த பிறகு இத்தாலிய செஷன் இசைக்கலைஞர்களுடன் 1974-இல் மிலானில், Libertango ஆல்பத்தின் தலைப்புப் பாடலாகப் பதிவு செய்தார். 1973-இல் வந்த மாரடைப்பிலிருந்து மீண்டுகொண்டிருந்த காலத்தில் இந்தப் படைப்பு எழுதப்பட்டது.
Libertango ஏன் இவ்வளவு பிரபலம்?
இதில் திரும்பத் திரும்ப வரும், உடலைத் தொற்றிக்கொள்ளும் மைனர் கீ ரிஃப் இருக்கிறது, பாடக்கூடிய பரந்த மெட்டு இருக்கிறது, கட்டமைப்புச் சிக்கல் கிட்டத்தட்ட இல்லை; அதனால் எந்தக் கருவிக்கும் எந்தக் குழு அமைப்புக்கும் அது எளிதாக மாறுகிறது. Grace Jones-இன் 1981 குரல் பதிப்பும் Yo-Yo Ma-வின் 1997 பதிவும் அதை டாங்கோ பார்வையாளர்களைத் தாண்டி வெகுதூரம் கொண்டுசென்றன; அதன் பிறகு திரைப்படமும் விளம்பரமும் அதைப் புழக்கத்தில் வைத்திருக்கின்றன.
Learning or buying in Singapore?
A&G Academy teaches accordion, bayan and double bass, and sells the instruments we teach on. Ask us anything — we'd rather talk you out of the wrong instrument than sell you one.