Accordion · 6 min read
The accordion as a concert instrument
Zolotaryov, Gubaidulina and Nordheim gave the accordion a serious repertoire. How free bass, conservatory training and a few composers changed its standing.
The obstacle was mechanical, not musical
For its first century the accordion could not play serious contrapuntal music, and the reason had nothing to do with taste. The left hand offered preset chords, fixed in voicing and inversion, so you could accompany but not write independent voices. An instrument that cannot state a fugue subject in the bass is not going to acquire a concert repertoire.
Free bass changed that. A converter mechanism lets the left-hand buttons switch from preset chords to a chromatic single-note keyboard spanning several octaves. Suddenly the instrument had two real manuals, sustained tone, and a dynamic range controlled continuously by the bellows. Everything that follows depends on that one piece of engineering.
The second obstacle was institutional. Composers write for instruments played by people they know, and until accordionists were trained in conservatories there was nobody to write for. Russia solved this first, admitting the bayan to higher music education and producing players of conservatory standard who then went looking for repertoire.
Zolotaryov
Vladislav Zolotaryov, born in 1942 and dead by his own hand in 1975 at thirty-three, wrote the works that proved the case. The Partita, the Chamber Suite, the Spanish Rhapsody and the six Children's Suites, which despite the title are real music and are played by adults constantly.
What Zolotaryov did was treat the bayan as a full instrument with its own idiom rather than a keyboard substitute. Dense chromatic writing, extreme registers, bellows articulation as a structural device, and a harmonic language owing something to Shostakovich and something to Russian folk modality. Friedrich Lips, who knew him and premiered much of the work, has spent a career keeping it in circulation.
He wrote for an instrument with almost no concert tradition and produced a body of work that is now unavoidable in any advanced accordion programme. That is a strange achievement for a short life.
Gubaidulina and the wider world
Sofia Gubaidulina wrote De Profundis for solo bayan in 1978, and it remains the piece most often named when someone asks whether the accordion has serious music. It is built around the bellows: breath, pressure, clusters that swell from nothing, the instrument treated as something that inhales. She returned to it with Et exspecto, Silenzio for bayan, violin and cello, Fachwerk for bayan and orchestra, and Under the Sign of Scorpio.
Her interest matters because she was not an accordion specialist writing for her own instrument. She was a major composer who found something in it that she could not get elsewhere, which is how an instrument stops being a curiosity.
In Norway, Arne Nordheim wrote Dinosaurus for accordion and tape and Flashing for solo accordion, both closely associated with the player Mogens Ellegaard, whose advocacy in Denmark did for Scandinavia what Lips did for Russia. Add Magnus Lindberg, Luciano Berio's Sequenza XIII for accordion, Torbjörn Lundquist and Jukka Tiensuu, and the literature is substantial.
Transcriptions and the argument about them
A large part of what accordionists perform is transcribed: Bach, Scarlatti, Rameau, Franck, Mussorgsky. Purists object, and the objection is weaker than it looks. Baroque keyboard music was routinely moved between harpsichord, organ and clavichord, and the accordion's sustained reeds and terraced registration sit closer to an organ than a piano does.
What the accordion adds is dynamic control on a held note, which no organ or harpsichord has. A fugue subject can be shaped as it sounds. What it lacks is the attack and decay of a struck string, so Classical and Romantic piano repertoire mostly does not transfer, and sensible players leave it alone.
The honest position is that transcription built the audience and the original repertoire justified it. Both remain in programmes.
Where it stands now
Accordion is a conservatory subject across Russia, Scandinavia, Germany, France and increasingly East Asia, with competitions like the Coupe Mondiale and Klingenthal setting a technical standard that is frankly ferocious. New works appear every season, and accordionists turn up in contemporary ensembles as a matter of course rather than as a novelty booking.
The gap is the general audience, which still associates the instrument with dance music and has not heard De Profundis. That is a programming problem rather than a repertoire problem. It is also why we keep a large free score library at A&G Academy: the concert literature is much easier to love once you can actually get hold of it.
Frequently asked
Is the accordion used in classical music?
Yes. It has an original concert repertoire built mainly since the 1960s, including Zolotaryov's Partita, Gubaidulina's De Profundis and Fachwerk, Nordheim's Flashing and Berio's Sequenza XIII. It is taught in conservatories across Russia, Scandinavia, Germany and France, and appears regularly in contemporary music ensembles.
What is the most important classical piece for accordion?
Sofia Gubaidulina's De Profundis, written for solo bayan in 1978, is the work most often cited. It treats the bellows as breath, building textures that swell from silence in a way no other keyboard instrument can produce. Zolotaryov's Partita is the other piece that established the instrument's seriousness.
Why do accordionists play Bach?
Because it works. The accordion sustains notes indefinitely like an organ, has terraced registration through its register switches, and adds something no organ has: continuous dynamic control on a held note through bellows pressure. Free bass makes independent left-hand voices possible, so fugues can be played as written.
El acordeón como instrumento de concierto
Zolotaryov, Gubaidulina y Nordheim le dieron al acordeón un repertorio serio. Cómo el bajo libre, el conservatorio y unos pocos compositores cambiaron su lugar.
El obstáculo era mecánico, no musical
Durante su primer siglo el acordeón no podía tocar música contrapuntística seria, y la razón no tenía nada que ver con el gusto. La mano izquierda ofrecía acordes fijos, de disposición e inversión invariables, así que se podía acompañar pero no escribir voces independientes. Un instrumento incapaz de exponer el sujeto de una fuga en el bajo no va a conseguir un repertorio de concierto.
El bajo libre cambió eso. Un mecanismo convertidor permite que los botones de la izquierda pasen de acordes fijos a un teclado cromático de notas sueltas que abarca varias octavas. De pronto el instrumento tenía dos manuales de verdad, sonido sostenido y una gama dinámica controlada de forma continua por el fuelle. Todo lo que viene después depende de esa pieza de ingeniería.
El segundo obstáculo era institucional. Los compositores escriben para instrumentos que tocan personas a las que conocen, y mientras no hubo acordeonistas formados en conservatorios no había nadie para quien escribir. Rusia lo resolvió primero, al admitir el bayán en la enseñanza musical superior y producir intérpretes de nivel de conservatorio que después salieron a buscar repertorio.
Zolotaryov
Vladislav Zolotaryov, nacido en 1942 y muerto por su propia mano en 1975, a los treinta y tres años, escribió las obras que demostraron el caso. La Partita, la Suite de cámara, la Rapsodia española y las seis Suites infantiles, que pese al título son música de verdad y las tocan adultos constantemente.
Lo que hizo Zolotaryov fue tratar el bayán como un instrumento completo, con un lenguaje propio, y no como un sustituto del teclado. Escritura cromática densa, registros extremos, la articulación de fuelle como recurso estructural y un lenguaje armónico que debe algo a Shostakóvich y algo a la modalidad popular rusa. Friedrich Lips, que lo conoció y estrenó buena parte de la obra, ha dedicado su carrera a mantenerla en circulación.
Escribió para un instrumento sin apenas tradición de concierto y dejó un corpus que hoy resulta ineludible en cualquier programa avanzado de acordeón. Es un logro extraño para una vida tan corta.
Gubaidulina y el mundo más amplio
Sofia Gubaidulina escribió De Profundis para bayán solo en 1978, y sigue siendo la obra que más se cita cuando alguien pregunta si el acordeón tiene música seria. Está construida sobre el fuelle: respiración, presión, clusters que crecen desde la nada, el instrumento tratado como algo que inhala. Volvió a él con Et exspecto, Silenzio para bayán, violín y violonchelo, Fachwerk para bayán y orquesta, y Bajo el signo de Escorpio.
Su interés importa porque no era una especialista del acordeón escribiendo para su propio instrumento. Era una compositora de primera fila que encontró en él algo que no podía obtener en otro sitio, y así es como un instrumento deja de ser una curiosidad.
En Noruega, Arne Nordheim escribió Dinosaurus para acordeón y cinta y Flashing para acordeón solo, ambas estrechamente ligadas al intérprete Mogens Ellegaard, cuya labor de difusión en Dinamarca hizo por Escandinavia lo que Lips hizo por Rusia. Añade a Magnus Lindberg, la Sequenza XIII para acordeón de Luciano Berio, Torbjörn Lundquist y Jukka Tiensuu, y la literatura es considerable.
Las transcripciones y la discusión sobre ellas
Buena parte de lo que tocan los acordeonistas es transcripción: Bach, Scarlatti, Rameau, Franck, Músorgski. Los puristas objetan, y la objeción es más débil de lo que parece. La música barroca de teclado pasaba de forma rutinaria del clave al órgano y al clavicordio, y las lengüetas sostenidas y la registración por planos del acordeón lo sitúan más cerca de un órgano de lo que está un piano.
Lo que añade el acordeón es el control dinámico sobre una nota tenida, que ningún órgano ni clave tienen. El sujeto de una fuga puede modelarse mientras suena. Lo que le falta es el ataque y la caída de una cuerda percutida, así que el repertorio pianístico clásico y romántico casi nunca funciona, y los intérpretes sensatos lo dejan en paz.
La posición honesta es que la transcripción construyó el público y el repertorio original lo justificó. Ambos siguen en los programas.
Dónde está ahora
El acordeón es asignatura de conservatorio en Rusia, Escandinavia, Alemania, Francia y, cada vez más, en Asia Oriental, con concursos como la Coupe Mondiale y el de Klingenthal que fijan un nivel técnico francamente feroz. Cada temporada aparecen obras nuevas, y los acordeonistas participan en los conjuntos de música contemporánea con toda naturalidad, no como una contratación pintoresca.
La laguna está en el público general, que sigue asociando el instrumento a la música de baile y no ha oído De Profundis. Eso es un problema de programación, no de repertorio. Y es también la razón por la que mantenemos una gran biblioteca gratuita de partituras en A&G Academy: la literatura de concierto se quiere mucho más fácilmente cuando uno puede conseguirla.
Frequently asked
¿Se usa el acordeón en la música clásica?
Sí. Tiene un repertorio de concierto original construido sobre todo desde los años sesenta, con la Partita de Zolotaryov, De Profundis y Fachwerk de Gubaidulina, Flashing de Nordheim y la Sequenza XIII de Berio. Se enseña en conservatorios de Rusia, Escandinavia, Alemania y Francia, y aparece con regularidad en los conjuntos de música contemporánea.
¿Cuál es la obra clásica más importante para acordeón?
De Profundis, de Sofia Gubaidulina, escrita para bayán solo en 1978, es la obra que más se cita. Trata el fuelle como respiración y construye texturas que crecen desde el silencio de un modo que ningún otro instrumento de teclado puede producir. La Partita de Zolotaryov es la otra pieza que estableció la seriedad del instrumento.
¿Por qué tocan Bach los acordeonistas?
Porque funciona. El acordeón sostiene las notas indefinidamente, como un órgano, tiene registración por planos gracias a sus registros y añade algo que ningún órgano tiene: control dinámico continuo sobre una nota tenida mediante la presión del fuelle. El bajo libre hace posibles voces independientes en la mano izquierda, así que las fugas pueden tocarse tal como están escritas.
L'accordéon comme instrument de concert
Zolotariov, Goubaïdoulina et Nordheim ont donné un vrai répertoire à l'accordéon. Comment les basses chromatiques et le conservatoire ont changé son statut.
L'obstacle était mécanique, pas musical
Pendant son premier siècle, l'accordéon ne pouvait pas jouer de véritable musique contrapuntique, et la raison n'avait rien à voir avec le goût. La main gauche ne proposait que des accords préréglés, figés dans leur disposition et leur renversement : on pouvait accompagner, pas écrire des voix indépendantes. Un instrument incapable d'énoncer un sujet de fugue à la basse n'acquerra pas de répertoire de concert.
Les basses chromatiques ont changé cela. Un mécanisme de convertisseur permet aux boutons de la main gauche de passer des accords préréglés à un clavier chromatique de notes isolées couvrant plusieurs octaves. D'un coup, l'instrument disposait de deux vrais claviers, d'un son tenu et d'une dynamique réglée en continu par le soufflet. Tout ce qui suit dépend de cette seule invention mécanique.
Le second obstacle était institutionnel. Les compositeurs écrivent pour des instruments joués par des gens qu'ils connaissent, et tant que les accordéonistes n'étaient pas formés au conservatoire, il n'y avait personne pour qui écrire. La Russie a réglé cela la première, en admettant le bayan dans l'enseignement supérieur et en produisant des interprètes de niveau conservatoire, partis ensuite en quête de répertoire.
Zolotariov
Vladislav Zolotariov, né en 1942 et mort de sa main en 1975 à trente-trois ans, a écrit les œuvres qui ont emporté la conviction. La Partita, la Suite de chambre, la Rhapsodie espagnole et les six Suites pour enfants, qui, malgré leur titre, sont de la vraie musique et que les adultes jouent sans arrêt.
Ce que Zolotariov a fait, c'est traiter le bayan comme un instrument à part entière, avec son propre idiome, et non comme un substitut de clavier. Écriture chromatique dense, registres extrêmes, articulation au soufflet érigée en élément de structure, et un langage harmonique qui doit quelque chose à Chostakovitch et quelque chose à la modalité populaire russe. Friedrich Lips, qui l'a connu et a créé une grande partie de ces pièces, a passé sa carrière à les maintenir en circulation.
Il a écrit pour un instrument presque sans tradition de concert et a produit un corpus aujourd'hui incontournable dans tout cursus d'accordéon avancé. C'est un étrange accomplissement pour une vie aussi brève.
Goubaïdoulina et le reste du monde
Sofia Goubaïdoulina a écrit De Profundis pour bayan seul en 1978, et c'est encore l'œuvre que l'on cite le plus quand on demande si l'accordéon a de la musique sérieuse. Tout y est construit sur le soufflet : la respiration, la pression, des agrégats qui enflent à partir de rien, l'instrument traité comme quelque chose qui inspire. Elle y est revenue avec Et exspecto, Silenzio pour bayan, violon et violoncelle, Fachwerk pour bayan et orchestre, et Sous le signe du Scorpion.
Son intérêt compte parce qu'elle n'était pas une spécialiste de l'accordéon écrivant pour son propre instrument. C'était une compositrice majeure qui y a trouvé quelque chose qu'elle ne pouvait obtenir ailleurs, et c'est ainsi qu'un instrument cesse d'être une curiosité.
En Norvège, Arne Nordheim a écrit Dinosaurus pour accordéon et bande et Flashing pour accordéon seul, deux pièces étroitement liées à l'interprète Mogens Ellegaard, dont le travail de défense au Danemark a fait pour la Scandinavie ce que Lips a fait pour la Russie. Ajoutez Magnus Lindberg, la Sequenza XIII pour accordéon de Luciano Berio, Torbjörn Lundquist et Jukka Tiensuu, et la littérature devient substantielle.
Les transcriptions et la querelle qu'elles suscitent
Une grande part de ce que jouent les accordéonistes est transcrite : Bach, Scarlatti, Rameau, Franck, Moussorgski. Les puristes s'en offusquent, et l'objection est plus faible qu'elle n'en a l'air. La musique de clavier baroque passait couramment du clavecin à l'orgue et au clavicorde, et les anches tenues de l'accordéon, avec sa registration par paliers, le rapprochent davantage de l'orgue que ne l'est le piano.
Ce que l'accordéon ajoute, c'est le contrôle dynamique sur une note tenue, que n'ont ni l'orgue ni le clavecin. Un sujet de fugue peut être modelé pendant qu'il sonne. Ce qui lui manque, c'est l'attaque et l'extinction d'une corde frappée : le répertoire pianistique classique et romantique ne se transpose donc guère, et les interprètes sensés le laissent tranquille.
La position honnête est que la transcription a construit le public et que le répertoire original l'a justifiée. Les deux restent aux programmes.
Où en est-on aujourd'hui
L'accordéon est une discipline de conservatoire en Russie, en Scandinavie, en Allemagne, en France et de plus en plus en Asie de l'Est, avec des concours comme la Coupe Mondiale et Klingenthal qui imposent un niveau technique franchement féroce. De nouvelles œuvres paraissent chaque saison, et les accordéonistes figurent dans les ensembles de musique contemporaine comme une évidence, non comme une curiosité au programme.
Le point faible, c'est le grand public, qui associe encore l'instrument à la musique de bal et n'a jamais entendu De Profundis. C'est un problème de programmation plus que de répertoire. C'est aussi pourquoi nous tenons une grande bibliothèque de partitions gratuite à A&G Academy : la littérature de concert est bien plus facile à aimer quand on peut réellement y accéder.
Frequently asked
L'accordéon est-il utilisé en musique classique ?
Oui. Il possède un répertoire de concert original bâti surtout depuis les années 1960, avec la Partita de Zolotariov, De Profundis et Fachwerk de Goubaïdoulina, Flashing de Nordheim et la Sequenza XIII de Berio. Il s'enseigne dans les conservatoires de Russie, de Scandinavie, d'Allemagne et de France, et il apparaît régulièrement dans les ensembles de musique contemporaine.
Quelle est l'œuvre classique la plus importante pour accordéon ?
De Profundis de Sofia Goubaïdoulina, écrite pour bayan seul en 1978, est l'œuvre la plus souvent citée. Elle traite le soufflet comme une respiration et bâtit des textures qui enflent depuis le silence comme aucun autre instrument à clavier ne peut le faire. La Partita de Zolotariov est l'autre pièce qui a établi le sérieux de l'instrument.
Pourquoi les accordéonistes jouent-ils Bach ?
Parce que cela fonctionne. L'accordéon tient les notes indéfiniment comme un orgue, dispose d'une registration par paliers grâce à ses registres, et ajoute ce qu'aucun orgue n'a : un contrôle dynamique continu sur une note tenue, par la pression du soufflet. Les basses chromatiques rendent possibles des voix indépendantes à la main gauche, donc les fugues se jouent telles qu'elles sont écrites.
Das Akkordeon als Konzertinstrument
Solotarjow, Gubaidulina und Nordheim gaben dem Akkordeon ein ernsthaftes Repertoire. Wie Melodiebass, Hochschulen und ein paar Komponisten seinen Rang änderten.
Das Hindernis war mechanisch, nicht musikalisch
Sein erstes Jahrhundert lang konnte das Akkordeon keine ernsthafte kontrapunktische Musik spielen, und das hatte nichts mit Geschmack zu tun. Die linke Hand bot fertige Akkorde in fester Lage und Umkehrung, man konnte also begleiten, aber keine selbständigen Stimmen führen. Ein Instrument, das ein Fugenthema nicht im Bass aufstellen kann, bekommt kein Konzertrepertoire.
Der Melodiebass änderte das. Eine Konvertermechanik schaltet die Knöpfe der linken Hand von fertigen Akkorden auf eine chromatische Einzeltonklaviatur über mehrere Oktaven um. Auf einmal hatte das Instrument zwei echte Manuale, einen tragenden Ton und eine Dynamik, die der Balg stufenlos steuert. Alles Weitere hängt an diesem einen Stück Konstruktionsarbeit.
Das zweite Hindernis war institutionell. Komponisten schreiben für Instrumente, die Leute spielen, die sie kennen, und solange Akkordeonisten nicht an Hochschulen ausgebildet wurden, gab es niemanden, für den man schreiben konnte. Russland löste das zuerst, nahm das Bajan in die höhere Musikausbildung auf und brachte Spieler auf Hochschulniveau hervor, die sich dann auf die Suche nach Repertoire machten.
Solotarjow
Wladislaw Solotarjow, 1942 geboren und 1975 mit dreiunddreißig Jahren durch eigene Hand gestorben, schrieb die Werke, die den Beweis erbrachten. Die Partita, die Kammersuite, die Spanische Rhapsodie und die sechs Kindersuiten, die dem Titel zum Trotz richtige Musik sind und ständig von Erwachsenen gespielt werden.
Solotarjow behandelte das Bajan als vollwertiges Instrument mit eigener Sprache und nicht als Ersatzklavier. Dichter chromatischer Satz, extreme Lagen, Balgartikulation als formbildendes Mittel und eine Harmonik, die etwas Schostakowitsch und etwas russische Volksmodalität in sich trägt. Friedrich Lips, der ihn kannte und vieles davon uraufführte, hält diese Musik seit einem ganzen Berufsleben im Umlauf.
Er schrieb für ein Instrument fast ohne Konzerttradition und hinterließ ein Werk, an dem heute kein fortgeschrittener Akkordeonstudiengang vorbeikommt. Für ein so kurzes Leben ist das eine merkwürdige Leistung.
Gubaidulina und die weitere Welt
Sofia Gubaidulina schrieb 1978 De Profundis für Bajan solo, und das Stück wird bis heute am häufigsten genannt, wenn jemand fragt, ob es für Akkordeon ernsthafte Musik gibt. Es ist um den Balg herum gebaut: Atem, Druck, Cluster, die aus dem Nichts anschwellen, das Instrument als etwas, das einatmet. Sie kam darauf zurück mit Et exspecto, mit Silenzio für Bajan, Violine und Violoncello, mit Fachwerk für Bajan und Orchester und mit Unter dem Zeichen des Skorpions.
Ihr Interesse zählt deshalb, weil sie keine Akkordeonspezialistin war, die für ihr eigenes Instrument schrieb. Sie war eine bedeutende Komponistin, die darin etwas fand, das sie anderswo nicht bekam, und genau so hört ein Instrument auf, eine Kuriosität zu sein.
In Norwegen schrieb Arne Nordheim Dinosaurus für Akkordeon und Tonband sowie Flashing für Akkordeon solo, beides eng verbunden mit dem Spieler Mogens Ellegaard, dessen Einsatz in Dänemark für Skandinavien leistete, was Lips für Russland leistete. Dazu Magnus Lindberg, Luciano Berios Sequenza XIII für Akkordeon, Torbjörn Lundquist und Jukka Tiensuu, und die Literatur ist beachtlich.
Bearbeitungen und der Streit darüber
Ein großer Teil dessen, was Akkordeonisten spielen, ist bearbeitet: Bach, Scarlatti, Rameau, Franck, Mussorgski. Puristen haben etwas dagegen, und der Einwand ist schwächer, als er wirkt. Barocke Tastenmusik wanderte ganz selbstverständlich zwischen Cembalo, Orgel und Clavichord, und das Akkordeon steht mit seinen tragenden Zungen und seiner Registerdynamik der Orgel näher, als ein Klavier es tut.
Was das Akkordeon hinzufügt, ist die dynamische Kontrolle über einen gehaltenen Ton, die weder Orgel noch Cembalo besitzt. Ein Fugenthema lässt sich formen, während es klingt. Was ihm fehlt, sind Anschlag und Abklingen einer angeschlagenen Saite, deshalb überträgt sich klassisches und romantisches Klavierrepertoire meist nicht, und vernünftige Spieler lassen die Finger davon.
Ehrlich gesagt hat die Bearbeitung das Publikum aufgebaut, und das Originalrepertoire hat sie gerechtfertigt. Beides steht weiter auf den Programmen.
Wo es heute steht
Akkordeon ist in Russland, Skandinavien, Deutschland, Frankreich und zunehmend in Ostasien ein Hochschulfach, und Wettbewerbe wie die Coupe Mondiale und Klingenthal setzen ein technisches Niveau, das man offen gesagt brutal nennen muss. Jede Saison erscheinen neue Werke, und Akkordeonisten sitzen in Ensembles für neue Musik ganz selbstverständlich und nicht als Attraktion.
Die Lücke ist das allgemeine Publikum, das das Instrument nach wie vor mit Tanzmusik verbindet und De Profundis nie gehört hat. Das ist ein Problem der Programmgestaltung, nicht des Repertoires. Es ist auch der Grund, warum wir an der A&G Academy eine große freie Notenbibliothek führen: Die Konzertliteratur lässt sich sehr viel leichter lieben, wenn man überhaupt an sie herankommt.
Frequently asked
Wird das Akkordeon in der klassischen Musik eingesetzt?
Ja. Es besitzt ein eigenes Konzertrepertoire, das vor allem seit den 1960er Jahren entstanden ist, darunter Solotarjows Partita, Gubaidulinas De Profundis und Fachwerk, Nordheims Flashing und Berios Sequenza XIII. Es wird an Hochschulen in Russland, Skandinavien, Deutschland und Frankreich unterrichtet und spielt regelmäßig in Ensembles für neue Musik.
Was ist das wichtigste klassische Stück für Akkordeon?
Sofia Gubaidulinas De Profundis, 1978 für Bajan solo geschrieben, wird am häufigsten genannt. Es behandelt den Balg als Atem und baut Klangflächen auf, die aus der Stille anschwellen, wie es kein anderes Tasteninstrument kann. Solotarjows Partita ist das zweite Werk, das die Ernsthaftigkeit des Instruments begründet hat.
Warum spielen Akkordeonisten Bach?
Weil es funktioniert. Das Akkordeon hält Töne beliebig lange wie eine Orgel, hat über seine Registerschalter abgestufte Klangfarben und fügt etwas hinzu, das keine Orgel hat: stufenlose Dynamik auf dem gehaltenen Ton über den Balgdruck. Der Melodiebass macht selbständige Stimmen in der linken Hand möglich, Fugen lassen sich also so spielen, wie sie notiert sind.
La fisarmonica come strumento da concerto
Zolotarev, Gubaidulina e Nordheim hanno dato alla fisarmonica un repertorio serio. Come bassi sciolti e conservatori ne hanno cambiato lo statuto.
L'ostacolo era meccanico, non musicale
Per il suo primo secolo la fisarmonica non poteva suonare musica contrappuntistica seria, e il motivo non aveva niente a che fare con il gusto. La mano sinistra offriva accordi preimpostati, fissi nella disposizione e nel rivolto, quindi potevi accompagnare ma non scrivere voci indipendenti. Uno strumento che non può enunciare un soggetto di fuga al basso non si costruirà mai un repertorio da concerto.
I bassi sciolti hanno cambiato le cose. Un meccanismo a convertitore permette ai bottoni della mano sinistra di passare dagli accordi preimpostati a una tastiera cromatica di note singole su diverse ottave. All'improvviso lo strumento aveva due manuali veri, un suono che si tiene e una gamma dinamica controllata in modo continuo dal mantice. Tutto quello che segue dipende da quel singolo pezzo di ingegneria.
Il secondo ostacolo era istituzionale. I compositori scrivono per strumenti suonati da persone che conoscono, e finché i fisarmonicisti non furono formati nei conservatori non c'era nessuno per cui scrivere. La Russia risolse la cosa per prima, ammettendo il bayan nell'alta formazione musicale e producendo interpreti di livello conservatoriale che poi andarono a cercarsi un repertorio.
Zolotarev
Vladislav Zolotarev, nato nel 1942 e morto suicida nel 1975 a trentatré anni, scrisse le opere che diedero la prova del fatto. La Partita, la Suite da camera, la Rapsodia spagnola e le sei Suite per bambini, che malgrado il titolo sono musica vera e vengono suonate continuamente dagli adulti.
Quello che Zolotarev fece fu trattare il bayan come uno strumento completo con un proprio idioma, non come un sostituto della tastiera. Scrittura cromatica densa, registri estremi, articolazione di mantice usata come elemento strutturale, e un linguaggio armonico che deve qualcosa a Šostakovič e qualcosa alla modalità popolare russa. Friedrich Lips, che lo conosceva e che ha tenuto a battesimo buona parte di quelle opere, ha dedicato una carriera a tenerle in circolazione.
Scrisse per uno strumento quasi privo di tradizione concertistica e produsse un corpus che oggi è ineludibile in qualunque programma avanzato di fisarmonica. È un risultato strano per una vita così breve.
Gubaidulina e il resto del mondo
Sofia Gubaidulina scrisse De Profundis per bayan solo nel 1978, e resta il brano che si cita più spesso quando qualcuno chiede se la fisarmonica abbia musica seria. È costruito sul mantice: respiro, pressione, cluster che crescono dal nulla, lo strumento trattato come qualcosa che inspira. Ci è tornata con Et exspecto, Silenzio per bayan, violino e violoncello, Fachwerk per bayan e orchestra e Sotto il segno dello Scorpione.
Il suo interesse conta perché non era una specialista di fisarmonica che scriveva per il proprio strumento. Era una compositrice importante che ci trovò dentro qualcosa che altrove non poteva ottenere, ed è così che uno strumento smette di essere una curiosità.
In Norvegia, Arne Nordheim scrisse Dinosaurus per fisarmonica e nastro e Flashing per fisarmonica sola, entrambi legati strettamente all'interprete Mogens Ellegaard, la cui opera di promozione in Danimarca fece per la Scandinavia quello che Lips fece per la Russia. Aggiungi Magnus Lindberg, la Sequenza XIII per fisarmonica di Luciano Berio, Torbjörn Lundquist e Jukka Tiensuu, e la letteratura diventa sostanziosa.
Le trascrizioni e la polemica che le accompagna
Buona parte di quello che i fisarmonicisti suonano è trascritto: Bach, Scarlatti, Rameau, Franck, Musorgskij. I puristi obiettano, e l'obiezione è più debole di quanto sembri. La musica barocca per tastiera passava abitualmente fra clavicembalo, organo e clavicordo, e le ance che tengono il suono e la registrazione a gradini della fisarmonica la avvicinano all'organo più di quanto faccia il pianoforte.
Quello che la fisarmonica aggiunge è il controllo dinamico su una nota tenuta, che né l'organo né il clavicembalo hanno. Un soggetto di fuga si può modellare mentre suona. Quello che le manca è l'attacco e l'estinzione di una corda percossa, quindi il repertorio pianistico classico e romantico in buona parte non si trasferisce, e gli interpreti sensati lo lasciano stare.
La posizione onesta è che la trascrizione ha costruito il pubblico e il repertorio originale lo ha giustificato. Entrambi restano nei programmi.
A che punto siamo
La fisarmonica è materia di conservatorio in Russia, Scandinavia, Germania, Francia e sempre più in Asia orientale, con concorsi come la Coupe Mondiale e quello di Klingenthal che fissano uno standard tecnico francamente feroce. Nuove opere compaiono ogni stagione, e i fisarmonicisti si trovano negli ensemble contemporanei per prassi normale, non come scritturazione curiosa.
Il buco è il pubblico generalista, che associa ancora lo strumento alla musica da ballo e non ha mai sentito De Profundis. È un problema di programmazione, non di repertorio. È anche il motivo per cui alla A&G Academy teniamo una grande biblioteca gratuita di spartiti: la letteratura da concerto è molto più facile da amare quando riesci davvero a procurartela.
Frequently asked
La fisarmonica si usa nella musica classica?
Sì. Ha un repertorio da concerto originale costruito soprattutto dagli anni Sessanta in poi, fra cui la Partita di Zolotarev, De Profundis e Fachwerk di Gubaidulina, Flashing di Nordheim e la Sequenza XIII di Berio. Si insegna nei conservatori di Russia, Scandinavia, Germania e Francia, e compare regolarmente negli ensemble di musica contemporanea.
Qual è il brano classico più importante per fisarmonica?
De Profundis di Sofia Gubaidulina, scritto per bayan solo nel 1978, è l'opera citata più spesso. Tratta il mantice come respiro, costruendo trame che crescono dal silenzio in un modo che nessun altro strumento a tastiera può produrre. La Partita di Zolotarev è l'altro brano che ha affermato la serietà dello strumento.
Perché i fisarmonicisti suonano Bach?
Perché funziona. La fisarmonica tiene le note all'infinito come un organo, ha una registrazione a gradini attraverso i suoi registri, e aggiunge qualcosa che nessun organo ha: il controllo dinamico continuo su una nota tenuta tramite la pressione del mantice. I bassi sciolti rendono possibili voci indipendenti alla mano sinistra, quindi le fughe si possono suonare come sono scritte.
O acordeão como instrumento de concerto
Zolotaryov, Gubaidulina e Nordheim deram ao acordeão um repertório a sério. Como os baixos livres, o conservatório e alguns compositores mudaram o seu estatuto.
O obstáculo era mecânico, não musical
Durante o primeiro século, o acordeão não conseguia tocar música contrapontística a sério, e a razão nada tinha que ver com gosto. A mão esquerda oferecia acordes prontos, fixos na disposição e na inversão, portanto dava para acompanhar mas não para escrever vozes independentes. Um instrumento que não consegue enunciar o sujeito de uma fuga no baixo não vai ganhar um repertório de concerto.
Os baixos livres mudaram isso. Um mecanismo de conversor permite que os botões da mão esquerda passem de acordes prontos a um teclado cromático de notas soltas ao longo de várias oitavas. De repente o instrumento tinha dois manuais a sério, som sustentado e uma gama dinâmica controlada continuamente pelo fole. Tudo o que se segue depende dessa peça de engenharia.
O segundo obstáculo era institucional. Os compositores escrevem para instrumentos tocados por pessoas que conhecem, e enquanto não houve acordeonistas formados em conservatório não havia para quem escrever. A Rússia resolveu isto primeiro, admitindo o bayan no ensino superior de música e produzindo intérpretes de nível de conservatório que depois foram à procura de repertório.
Zolotaryov
Vladislav Zolotaryov, nascido em 1942 e morto pela própria mão em 1975, aos trinta e três anos, escreveu as obras que provaram a tese. A Partita, a Suite de Câmara, a Rapsódia Espanhola e as seis Suites Infantis, que, apesar do título, são música a sério e são tocadas por adultos a toda a hora.
O que Zolotaryov fez foi tratar o bayan como um instrumento completo, com idioma próprio, e não como um substituto de teclado. Escrita cromática densa, registos extremos, a articulação de fole como recurso estrutural e uma linguagem harmónica que deve algo a Shostakovich e algo à modalidade tradicional russa. Friedrich Lips, que o conheceu e estreou grande parte da obra, passou uma carreira a mantê-la em circulação.
Escreveu para um instrumento quase sem tradição de concerto e produziu um corpo de obra hoje incontornável em qualquer programa avançado de acordeão. É uma façanha estranha para uma vida curta.
Gubaidulina e o resto do mundo
Sofia Gubaidulina escreveu De Profundis para bayan solo em 1978, e continua a ser a peça mais citada quando alguém pergunta se o acordeão tem música a sério. Está construída à volta do fole: respiração, pressão, aglomerados que crescem do nada, o instrumento tratado como algo que inspira. Voltou a ele com Et exspecto, Silenzio para bayan, violino e violoncelo, Fachwerk para bayan e orquestra, e Sob o Signo de Escorpião.
O interesse dela importa porque não era uma especialista de acordeão a escrever para o seu próprio instrumento. Era uma compositora de primeira linha que encontrou nele algo que não conseguia obter noutro lado, e é assim que um instrumento deixa de ser uma curiosidade.
Na Noruega, Arne Nordheim escreveu Dinosaurus para acordeão e fita e Flashing para acordeão solo, ambas muito ligadas ao intérprete Mogens Ellegaard, cuja ação na Dinamarca fez pela Escandinávia o que Lips fez pela Rússia. Junte Magnus Lindberg, a Sequenza XIII de Luciano Berio para acordeão, Torbjörn Lundquist e Jukka Tiensuu, e a literatura é substancial.
As transcrições e a discussão à volta delas
Boa parte do que os acordeonistas tocam é transcrito: Bach, Scarlatti, Rameau, Franck, Mussorgsky. Os puristas objetam, e a objeção é mais fraca do que parece. A música de tecla barroca passava com naturalidade entre cravo, órgão e clavicórdio, e as palhetas sustentadas e a registação em patamares do acordeão estão mais perto de um órgão do que um piano está.
O que o acordeão acrescenta é o controlo dinâmico sobre uma nota sustentada, que nenhum órgão nem cravo tem. Um sujeito de fuga pode ser modelado enquanto soa. O que lhe falta é o ataque e a extinção de uma corda percutida, por isso o repertório pianístico clássico e romântico quase não se transfere, e os intérpretes sensatos deixam-no em paz.
A posição honesta é que a transcrição construiu o público e o repertório original a justificou. Ambos continuam nos programas.
Onde está hoje
O acordeão é disciplina de conservatório na Rússia, na Escandinávia, na Alemanha, em França e cada vez mais na Ásia Oriental, com concursos como a Coupe Mondiale e o de Klingenthal a fixar um nível técnico francamente feroz. Aparecem obras novas todas as temporadas, e os acordeonistas surgem nos conjuntos de música contemporânea por rotina e não como contratação exótica.
A falha é o público em geral, que ainda associa o instrumento à música de dança e nunca ouviu De Profundis. Isso é um problema de programação e não de repertório. É também por isso que mantemos uma grande biblioteca gratuita de partituras na A&G Academy: a literatura de concerto é muito mais fácil de amar quando se consegue deitar-lhe a mão.
Frequently asked
O acordeão é usado na música clássica?
É. Tem um repertório de concerto original construído sobretudo a partir dos anos 1960, que inclui a Partita de Zolotaryov, De Profundis e Fachwerk de Gubaidulina, Flashing de Nordheim e a Sequenza XIII de Berio. É ensinado em conservatórios da Rússia, da Escandinávia, da Alemanha e de França, e aparece com regularidade em conjuntos de música contemporânea.
Qual é a peça clássica mais importante para acordeão?
De Profundis, de Sofia Gubaidulina, escrita para bayan solo em 1978, é a obra mais citada. Trata o fole como respiração e constrói texturas que crescem do silêncio de uma maneira que nenhum outro instrumento de teclado consegue produzir. A Partita de Zolotaryov é a outra peça que firmou a seriedade do instrumento.
Porque tocam Bach os acordeonistas?
Porque resulta. O acordeão sustenta as notas indefinidamente como um órgão, tem registação em patamares através dos seus registos e acrescenta algo que nenhum órgão tem: controlo dinâmico contínuo sobre uma nota sustentada, pela pressão do fole. Os baixos livres tornam possíveis vozes independentes na mão esquerda, portanto as fugas podem ser tocadas tal como estão escritas.
Аккордеон как концертный инструмент
Золотарёв, Губайдулина и Нурхейм создали аккордеону серьёзный репертуар. Как выборный бас, консерватории и несколько композиторов изменили его статус.
Препятствие было механическим, а не музыкальным
Первое столетие аккордеон не мог играть серьёзную полифонию, и дело тут не во вкусах. Левая рука давала готовые аккорды с фиксированным расположением и обращением, так что аккомпанировать было можно, а вести самостоятельные голоса — нет. Инструмент, который не в состоянии провести тему фуги в басу, концертного репертуара не получит.
Выборный бас это изменил. Готово-выборная механика позволяет переключить кнопки левой руки с готовых аккордов на хроматическую клавиатуру одиночных нот в несколько октав. Разом у инструмента появились два настоящих мануала, тянущийся звук и динамика, непрерывно управляемая мехом. Всё дальнейшее держится на одном этом инженерном решении.
Второе препятствие было институциональным. Композиторы пишут для инструментов, на которых играют знакомые им люди, а пока аккордеонистов не готовили в консерваториях, писать было не для кого. Первой это решила Россия, допустив баян в высшее музыкальное образование и вырастив исполнителей консерваторского уровня, которые затем отправились искать репертуар.
Золотарёв
Владислав Золотарёв, родившийся в 1942 году и покончивший с собой в 1975-м, в тридцать три года, написал сочинения, которые всё доказали. Партита, Камерная сюита, Испанская рапсодия и шесть Детских сюит, которые вопреки названию являются настоящей музыкой и постоянно играются взрослыми.
Золотарёв стал относиться к баяну как к полноценному инструменту с собственным языком, а не как к заменителю клавишных. Плотное хроматическое письмо, крайние регистры, меховая артикуляция как конструктивный приём и гармония, обязанная отчасти Шостаковичу, отчасти русской народной модальности. Фридрих Липс, знавший его и сыгравший премьеры большей части этой музыки, всю карьеру держит её в обращении.
Он писал для инструмента почти без концертной традиции и оставил корпус сочинений, мимо которого не пройти ни одной серьёзной аккордеонной программе. Для такой короткой жизни это странное достижение.
Губайдулина и мир вокруг
София Губайдулина написала De Profundis для баяна соло в 1978 году, и это до сих пор сочинение, которое называют первым, когда спрашивают, есть ли у аккордеона серьёзная музыка. Оно построено вокруг меха: дыхание, давление, кластеры, вырастающие из ничего, инструмент как нечто вдыхающее. Она возвращалась к нему в Et exspecto, Silenzio для баяна, скрипки и виолончели, Fachwerk для баяна с оркестром и Под знаком Скорпиона.
Её интерес важен тем, что она не была аккордеонисткой, пишущей для собственного инструмента. Это крупный композитор, нашедший в нём то, чего не могла получить нигде больше, — а именно так инструмент и перестаёт быть диковиной.
В Норвегии Арне Нурхейм написал Dinosaurus для аккордеона с плёнкой и Flashing для аккордеона соло; оба сочинения тесно связаны с исполнителем Могенсом Эллегордом, чьё подвижничество сделало для Скандинавии то же, что Липс для России. Прибавьте Магнуса Линдберга, Sequenza XIII Лучано Берио для аккордеона, Торбьёрна Лундквиста и Юкку Тиенсуу — и литература окажется весьма обширной.
Переложения и спор о них
Изрядная часть того, что играют аккордеонисты, — переложения: Бах, Скарлатти, Рамо, Франк, Мусоргский. Пуристы возражают, но возражение слабее, чем кажется. Барочную клавирную музыку свободно переносили между клавесином, органом и клавикордом, а тянущиеся голоса аккордеона и его ступенчатая регистровка ближе к органу, чем фортепиано.
Что аккордеон добавляет, так это управление динамикой уже взятой ноты, которого нет ни у органа, ни у клавесина. Тему фуги можно лепить прямо по ходу звучания. Чего ему не хватает, так это атаки и затухания ударенной струны, поэтому венская классика и романтический фортепианный репертуар в основном не переносятся, и разумные исполнители их не трогают.
Честная позиция такова: переложения создали аудиторию, а оригинальный репертуар это оправдал. И то и другое остаётся в программах.
Где он сейчас
Аккордеон — консерваторская специальность в России, Скандинавии, Германии, Франции и всё чаще в Восточной Азии, а конкурсы вроде Coupe Mondiale и клингентальского держат технический уровень, откровенно говоря, свирепый. Новые сочинения появляются каждый сезон, и аккордеонисты возникают в ансамблях современной музыки как нечто само собой разумеющееся, а не как экзотический ангажемент.
Разрыв — с широкой публикой, которая по-прежнему связывает инструмент с танцевальной музыкой и не слышала De Profundis. Это проблема составления программ, а не репертуара. И это одна из причин, по которым мы держим большую бесплатную нотную библиотеку в A&G Academy: концертную литературу гораздо легче полюбить, когда до неё можно реально добраться.
Frequently asked
Используется ли аккордеон в классической музыке?
Да. У него есть оригинальный концертный репертуар, сложившийся в основном с 1960-х: Партита Золотарёва, De Profundis и Fachwerk Губайдулиной, Flashing Нурхейма, Sequenza XIII Берио. Его преподают в консерваториях России, Скандинавии, Германии и Франции, и он регулярно появляется в ансамблях современной музыки.
Какое сочинение для аккордеона считается самым важным?
Чаще всего называют De Profundis Софии Губайдулиной, написанное для баяна соло в 1978 году. Мех трактуется там как дыхание, а фактуры вырастают из тишины так, как не может ни один другой клавишный инструмент. Второе сочинение, утвердившее серьёзность инструмента, — Партита Золотарёва.
Почему аккордеонисты играют Баха?
Потому что это работает. Аккордеон тянет звук неограниченно, как орган, даёт ступенчатую регистровку переключателями и добавляет то, чего у органа нет: непрерывное управление динамикой уже взятой ноты через давление меха. Выборный бас делает возможными самостоятельные голоса в левой руке, так что фуги играются как написаны.
作为音乐会乐器的手风琴
佐洛塔廖夫、古拜杜丽娜和诺尔海姆给了手风琴严肃的曲目。自由低音、音乐学院训练和几位作曲家如何改变了它的地位。
障碍出在机械上，不在音乐上
在它头一百年里，手风琴演奏不了严肃的对位音乐，原因和品味毫无关系。左手给的是预设和弦，声部排列和转位都固定，所以你能伴奏，却写不出独立的声部。一件无法在低音部陈述赋格主题的乐器，是不会获得音乐会曲目的。
自由低音改变了这一点。转换机构让左手按钮从预设和弦切换成一片跨越数个八度的半音单音键盘。乐器一下子有了两副真正的键盘、可以持续的音，以及一个由风箱连续控制的力度幅度。此后发生的一切，都依赖这一项工程上的改动。
第二个障碍来自体制。作曲家是为自己认识的人所演奏的乐器写作的，而在手风琴手进入音乐学院受训之前，根本没有可写的对象。俄罗斯最先解决了这个问题，把巴扬纳入高等音乐教育，培养出音乐学院水准的演奏者，而这些人随即开始四处寻找曲目。
佐洛塔廖夫
弗拉季斯拉夫·佐洛塔廖夫 1942 年出生，1975 年自尽，年仅三十三岁，而他写下的作品证明了这件事行得通：《Partita》、《Chamber Suite》（室内组曲）、《Spanish Rhapsody》（西班牙狂想曲），以及六部《Children's Suites》（儿童组曲）——别看名字，它们是货真价实的音乐，成年演奏家一直在弹。
佐洛塔廖夫所做的，是把巴扬当作一件有自己语汇的完整乐器，而不是键盘乐器的替代品。密集的半音化写作、极端音区、把风箱的分句当作结构手段，以及一套一半来自肖斯塔科维奇、一半来自俄罗斯民间调式的和声语言。认识他并首演了其中大量作品的弗里德里希·利普斯，用整个职业生涯让这些曲子留在舞台上。
他为一件几乎没有音乐会传统的乐器写作，留下的作品如今在任何高阶手风琴课程里都绕不过去。对如此短暂的一生而言，这是一个奇特的成就。
古拜杜丽娜与更广阔的世界
索菲娅·古拜杜丽娜 1978 年为独奏巴扬写了《De Profundis》，直到今天，有人问手风琴有没有严肃音乐时，被提起最多的仍是这部作品。它是围绕风箱建立起来的：呼吸、压力、从无到有涨起来的音簇，乐器被当成某种会吸气的东西来对待。此后她又写了《Et exspecto》、为巴扬、小提琴与大提琴而作的《Silenzio》、为巴扬与乐队而作的《Fachwerk》，以及《Under the Sign of Scorpio》。
她的兴趣之所以重要，是因为她并不是一位为自己的乐器写作的手风琴专业人士。她是一位重要的作曲家，在这件乐器上找到了别处得不到的东西——一件乐器正是这样不再只是个稀奇玩意儿的。
在挪威，阿尔内·诺尔海姆写了为手风琴与磁带而作的《Dinosaurus》和手风琴独奏曲《Flashing》，两部都与演奏家莫恩斯·埃勒高紧密相连；埃勒高在丹麦的奔走，之于斯堪的纳维亚，正如利普斯之于俄罗斯。再加上马格努斯·林德贝里、卢西亚诺·贝里奥为手风琴而作的《Sequenza XIII》、托比约恩·伦德奎斯特和尤卡·蒂恩苏，这份文献已经相当可观。
改编曲，以及围绕它们的争论
手风琴手演奏的东西里有很大一部分是改编的：巴赫、斯卡拉蒂、拉莫、弗朗克、穆索尔斯基。纯粹主义者对此有意见，而这个意见其实没有看上去那么站得住。巴洛克键盘音乐本来就在羽管键琴、管风琴和击弦古钢琴之间来回搬动，而手风琴能持续发声的簧片和分层的音色变化，比钢琴更接近管风琴。
手风琴额外提供的，是在一个持续音上的力度控制，这是管风琴和羽管键琴都没有的。赋格主题可以在发声过程中被塑形。它缺的是弦被击打时的起音和衰减，所以古典派和浪漫派的钢琴曲目大多搬不过来，明智的演奏者也就不去碰。
诚实的说法是：改编曲培养了听众，原创曲目为它正了名。今天两者都还留在节目单上。
现在它处在什么位置
在俄罗斯、斯堪的纳维亚、德国、法国，以及越来越多的东亚地区，手风琴都是音乐学院的专业，而像 Coupe Mondiale 世界杯手风琴大赛和克林根塔尔比赛这样的赛事，把技术标准定得坦白说相当凶狠。每一个乐季都有新作问世，手风琴手出现在当代音乐团体里已是常态，而不是当个新鲜噱头请来。
缺口在普通听众那里，他们仍然把这件乐器和舞曲联系在一起，也没听过《De Profundis》。这是节目编排的问题，不是曲目的问题。这也是我们在 A&G Academy 维护一个大型免费乐谱库的原因：音乐会文献一旦真的拿得到手，就容易爱上得多。
Frequently asked
古典音乐里用手风琴吗？
用。它有一批主要自 1960 年代以来积累的原创音乐会曲目，包括佐洛塔廖夫的《Partita》、古拜杜丽娜的《De Profundis》和《Fachwerk》、诺尔海姆的《Flashing》以及贝里奥的《Sequenza XIII》。俄罗斯、斯堪的纳维亚、德国和法国的音乐学院都教授手风琴，它也经常出现在当代音乐团体中。
手风琴最重要的古典作品是哪一部？
索菲娅·古拜杜丽娜 1978 年为独奏巴扬所写的《De Profundis》，是被引用最多的一部。它把风箱当作呼吸，让织体从寂静中一点点涨起来，这是别的键盘乐器做不出来的效果。另一部确立了这件乐器严肃性的作品，是佐洛塔廖夫的《Partita》。
手风琴手为什么要弹巴赫？
因为行得通。手风琴能像管风琴那样把音无限延长，靠变音开关获得分层的音色变化，还多出一样管风琴没有的东西：通过风箱压力对持续音作连续的力度控制。自由低音让左手的独立声部成为可能，所以赋格可以照谱弹出来。
コンサート楽器としてのアコーディオン
ゾロタリョフ、グバイドゥーリナ、ノルドハイムがアコーディオンに本格的なレパートリーを与えました。フリーベース、音楽院での教育、そして数人の作曲家が、この楽器の地位をどう変えたのかをたどります。
障害は音楽ではなく、機構の側にあった
最初の百年、アコーディオンは本格的な対位法の音楽を弾けませんでした。理由は趣味の問題ではまったくありません。左手はヴォイシングも転回形も固定されたプリセット和音しか出せないので、伴奏はできても独立した声部は書けなかったのです。フーガの主題をバスで提示できない楽器が、コンサート用のレパートリーを手にすることはありません。
それを変えたのがフリーベースです。コンバーター機構によって、左手のボタンはプリセット和音から、数オクターヴにわたる単音の半音階鍵盤へ切り替わります。こうしてこの楽器は、いきなり本物の鍵盤を二段もち、持続する音をもち、蛇腹で連続的に制御される強弱の幅をもつことになりました。以降のすべては、この一つの技術の上に成り立っています。
二つめの障害は制度のほうでした。作曲家は、自分の知っている人が弾く楽器のために書きます。アコーディオン奏者が音楽院で育つまで、書く相手がいなかったのです。これを最初に解いたのはロシアで、バヤンを高等音楽教育に迎え入れ、音楽院水準の奏者を送り出しました。そして彼らがレパートリーを探し始めました。
ゾロタリョフ
1942年に生まれ、1975年に33歳で自ら命を絶ったウラジスラフ・ゾロタリョフが、この楽器の力を証明する作品を書きました。《Partita》、《Chamber Suite》、《Spanish Rhapsody》、そして六つの《Children's Suites》。最後のものは題名に反して本物の音楽で、大人が絶えず演奏しています。
ゾロタリョフがしたのは、バヤンを鍵盤楽器の代用ではなく、独自の語法をもつ一個の楽器として扱うことでした。密度の高い半音階的な書法、極端な音域、構造の手段としての蛇腹のアーティキュレーション、そしてショスタコーヴィチにもロシア民謡の旋法にも負うところのある和声。彼を知り、多くの作品を初演したフリードリヒ・リプスは、それが演奏され続ける状態を保つことに生涯を費やしてきました。
コンサートの伝統がほとんどない楽器のために書き、いまや上級のアコーディオン課程では避けて通れない作品群を残した。短い生涯の仕事としては、風変わりな達成です。
グバイドゥーリナと、その先の広がり
ソフィア・グバイドゥーリナは1978年、バヤン独奏のために《De Profundis》を書きました。アコーディオンに本格的な音楽があるのかと聞かれたとき、いちばんよく名前の挙がる作品です。曲は蛇腹を軸に組み立てられています。息、圧力、無から膨らんでくるクラスター。楽器が、息を吸うものとして扱われています。彼女はその後も《Et exspecto》、バヤンとヴァイオリンとチェロのための《Silenzio》、バヤンと管弦楽のための《Fachwerk》、そして《Under the Sign of Scorpio》で、この楽器に戻ってきました。
彼女の関心が重要なのは、自分の楽器のために書いたアコーディオンの専門家ではなかったからです。ほかでは得られない何かをこの楽器に見つけた、大作曲家でした。楽器が物珍しさの対象でなくなるのは、こういうときです。
ノルウェーでは、アルネ・ノルドハイムがアコーディオンとテープのための《Dinosaurus》と、アコーディオン独奏のための《Flashing》を書きました。どちらも奏者モーエンス・エレゴーと深く結びついた作品で、デンマークでの彼の活動は、リプスがロシアで果たしたことを北欧で果たしました。ここにマグヌス・リンドベルイ、ルチアーノ・ベリオのアコーディオンのための《Sequenza XIII》、トルビョルン・ルンドクヴィスト、ユッカ・ティエンスーを加えれば、この楽器の文献はかなりの厚みになります。
編曲と、それをめぐる論争
アコーディオン奏者が弾くもののかなりの部分は編曲です。バッハ、スカルラッティ、ラモー、フランク、ムソルグスキー。純粋主義者は反対しますが、その反対は見かけほど強くありません。バロックの鍵盤音楽はチェンバロ、オルガン、クラヴィコードのあいだを当たり前に行き来していましたし、持続するリードと段階的なレジストレーションをもつアコーディオンは、ピアノよりオルガンに近い場所にいます。
アコーディオンが付け加えるのは、伸ばしている音の強弱を変えられることです。オルガンにもチェンバロにもない性質です。フーガの主題を、鳴っているあいだに形づくれます。逆に欠けているのは、打たれた弦の立ち上がりと減衰です。だから古典派やロマン派のピアノ作品はたいてい移し替えがきかず、分別のある奏者は手を出しません。
正直なところは、編曲が聴衆をつくり、オリジナルのレパートリーがそれを正当化した、ということです。どちらも今もプログラムに残っています。
現在の立ち位置
アコーディオンは、ロシア、北欧、ドイツ、フランス、そして東アジアでも次第に、音楽院の専攻科目になっています。Coupe Mondiale やクリンゲンタールといったコンクールが掲げる技術水準は、はっきり言って苛烈です。新作は毎シーズン生まれ、アコーディオン奏者は珍しい客演としてではなく、当たり前の一員として現代音楽のアンサンブルに加わっています。
足りないのは一般の聴衆です。いまだにこの楽器を踊りの音楽と結びつけていて、《De Profundis》を聴いたことがありません。これはレパートリーの問題ではなく、プログラムの問題です。A&G Academy が大きな無料の楽譜ライブラリーを持ち続けているのも、そのためです。コンサートの文献は、実際に手に取れるようになった途端、ずっと好きになりやすくなります。
Frequently asked
アコーディオンはクラシック音楽で使われますか？
使われます。1960年代以降を中心に築かれたオリジナルのコンサート・レパートリーがあり、ゾロタリョフの Partita、グバイドゥーリナの De Profundis と Fachwerk、ノルドハイムの Flashing、ベリオの Sequenza XIII などが含まれます。ロシア、北欧、ドイツ、フランスの音楽院で教えられ、現代音楽のアンサンブルにも定期的に登場します。
アコーディオンのクラシック作品で、いちばん重要なものは何ですか？
1978年にバヤン独奏のために書かれた、ソフィア・グバイドゥーリナの De Profundis がもっともよく挙げられます。蛇腹を息として扱い、沈黙から膨らんでくる響きを、ほかのどの鍵盤楽器にも作れない形で組み立てていきます。この楽器の本気を示したもう一つの作品が、ゾロタリョフの Partita です。
アコーディオン奏者はなぜバッハを弾くのですか？
うまくいくからです。アコーディオンはオルガンのように音をいくらでも持続させられ、レジスタースイッチによる段階的なレジストレーションをもち、さらにオルガンにはないものを加えます。蛇腹の圧力で、伸ばしている音の強弱を連続的に変えられることです。フリーベースによって左手にも独立した声部を置けるので、フーガを書かれたとおりに弾けます。
연주회용 악기로서의 아코디언
졸로타료프, 구바이둘리나, 노르하임이 아코디언에 진지한 레퍼토리를 주었습니다. 프리베이스와 음악원 교육, 몇몇 작곡가가 이 악기의 위상을 어떻게 바꿨는지 살펴봅니다.
걸림돌은 음악이 아니라 기계였다
첫 100년 동안 아코디언은 본격적인 대위법 음악을 연주할 수 없었고, 그 이유는 취향과 아무 상관이 없었습니다. 왼손이 내놓는 것은 음 배치와 전위가 고정된 화음뿐이어서 반주는 되어도 독립된 성부는 쓸 수 없었습니다. 베이스에서 푸가 주제를 제시하지 못하는 악기가 연주회 레퍼토리를 갖게 될 리는 없습니다.
프리베이스가 그것을 바꿨습니다. 컨버터 기구는 왼손 버튼을 미리 짜인 화음에서 여러 옥타브에 걸친 반음계 단음 건반으로 전환해 줍니다. 그 순간 이 악기는 진짜 건반 두 벌과 지속되는 음, 그리고 벨로즈로 끊김 없이 조절되는 셈여림을 갖게 되었습니다. 그 뒤에 온 모든 것이 이 기계 장치 하나에 기대고 있습니다.
두 번째 걸림돌은 제도였습니다. 작곡가는 자기가 아는 사람이 연주하는 악기를 위해 쓰는데, 아코디언 연주자가 음악원에서 길러지기 전까지는 쓸 대상이 없었습니다. 이 문제를 먼저 푼 곳이 러시아입니다. 바얀을 고등 음악 교육에 들여놓았고, 음악원 수준의 연주자들이 나와서 레퍼토리를 찾아 나섰습니다.
졸로타료프
1942년에 태어나 1975년 서른셋에 스스로 목숨을 끊은 블라디슬라프 졸로타료프는 이 악기의 자격을 증명한 작품들을 썼습니다. Partita, Chamber Suite, Spanish Rhapsody, 그리고 제목과 달리 진짜 음악이며 성인 연주자들이 끊임없이 연주하는 여섯 개의 Children's Suites입니다.
졸로타료프가 한 일은 바얀을 건반악기의 대용품이 아니라 고유한 어법을 지닌 완결된 악기로 다룬 것입니다. 빽빽한 반음계 서법, 극단적인 음역, 구조를 만드는 장치로서의 벨로즈 아티큘레이션, 그리고 쇼스타코비치와 러시아 민속 선법에 각각 빚진 화성 언어가 있습니다. 그를 알았고 그 작품의 상당수를 초연한 프리드리히 립스는 평생에 걸쳐 이 음악이 계속 연주되도록 애써 왔습니다.
그는 연주회 전통이 거의 없는 악기를 위해 썼고, 이제는 어느 상급 아코디언 과정에서도 피해 갈 수 없는 작품군을 남겼습니다. 짧은 생애치고는 기이한 성취입니다.
구바이둘리나, 그리고 더 넓은 세계
소피야 구바이둘리나는 1978년 독주 바얀을 위해 De Profundis를 썼고, 아코디언에 진지한 음악이 있느냐는 물음에 가장 자주 불려 나오는 곡이 여전히 이것입니다. 이 작품은 벨로즈를 중심으로 짜여 있습니다. 숨, 압력, 무에서 부풀어 오르는 음군, 그리고 숨을 들이마시는 무언가로 다루어지는 악기입니다. 그는 이후에도 Et exspecto, 바얀과 바이올린과 첼로를 위한 Silenzio, 바얀과 관현악을 위한 Fachwerk, Under the Sign of Scorpio로 이 악기에 돌아왔습니다.
그의 관심이 중요한 이유는 그가 자기 악기를 위해 쓴 아코디언 전문가가 아니었기 때문입니다. 다른 어디서도 얻을 수 없는 무언가를 이 악기에서 발견한 주요 작곡가였고, 악기가 진기한 구경거리이기를 그만두는 방식이 바로 그것입니다.
노르웨이에서는 아르네 노르하임이 아코디언과 테이프를 위한 Dinosaurus와 독주 아코디언을 위한 Flashing을 썼습니다. 두 곡 모두 연주자 모겐스 엘레고르와 깊이 얽혀 있는데, 덴마크에서의 그의 활동은 러시아에서 립스가 한 일을 스칸디나비아에서 해낸 셈입니다. 여기에 마그누스 린드베리, 루치아노 베리오의 아코디언을 위한 Sequenza XIII, 토르비에른 룬드크비스트, 유카 티엔수를 더하면 문헌은 꽤 두툼합니다.
편곡, 그리고 그것을 둘러싼 논쟁
아코디언 연주자가 무대에 올리는 곡의 상당 부분은 편곡입니다. 바흐, 스카를라티, 라모, 프랑크, 무소륵스키가 그렇습니다. 원전주의자들은 반대하지만 그 반대는 보기보다 근거가 약합니다. 바로크 건반 음악은 하프시코드와 오르간, 클라비코드 사이를 늘 오갔고, 지속되는 리드와 단계적인 레지스트레이션을 지닌 아코디언은 피아노보다 오르간에 더 가깝습니다.
아코디언이 더해 주는 것은 길게 끄는 음 위의 셈여림 조절이고, 이것은 오르간에도 하프시코드에도 없습니다. 푸가 주제를 소리 내는 도중에 빚어낼 수 있습니다. 반대로 없는 것은 때린 현의 어택과 감쇠입니다. 그래서 고전파와 낭만파 피아노 레퍼토리는 대체로 옮겨지지 않고, 분별 있는 연주자는 그쪽을 건드리지 않습니다.
정직한 입장은 이렇습니다. 편곡이 청중을 만들었고, 창작 레퍼토리가 그것을 정당화했습니다. 둘 다 여전히 프로그램에 남아 있습니다.
지금의 위치
아코디언은 러시아, 스칸디나비아, 독일, 프랑스, 그리고 점점 더 동아시아에서 음악원의 전공 과목이고, Coupe Mondiale나 클링엔탈 같은 대회가 솔직히 말해 살벌한 수준의 기술적 기준을 세워 놓았습니다. 새 작품이 철마다 나오고, 아코디언 연주자는 진기한 섭외가 아니라 당연한 구성원으로 현대음악 앙상블에 등장합니다.
빈자리는 일반 청중입니다. 여전히 이 악기를 춤곡과 묶어 생각하고 De Profundis를 들어 본 적이 없습니다. 그것은 레퍼토리의 문제가 아니라 기획의 문제입니다. A&G Academy에서 큰 무료 악보 자료실을 운영하는 이유도 거기에 있습니다. 연주회 문헌은 실제로 손에 넣을 수 있게 되는 순간 훨씬 좋아하기 쉬워집니다.
Frequently asked
아코디언이 클래식 음악에 쓰이나요?
쓰입니다. 주로 1960년대 이후에 쌓인 창작 연주회 레퍼토리가 있고, 졸로타료프의 Partita, 구바이둘리나의 De Profundis와 Fachwerk, 노르하임의 Flashing, 베리오의 Sequenza XIII이 여기 속합니다. 러시아와 스칸디나비아, 독일, 프랑스의 음악원에서 가르치고, 현대음악 앙상블에도 정기적으로 등장합니다.
아코디언을 위한 가장 중요한 클래식 작품은 무엇인가요?
1978년 독주 바얀을 위해 쓰인 소피야 구바이둘리나의 De Profundis가 가장 자주 꼽힙니다. 벨로즈를 숨으로 다루어, 다른 어떤 건반악기도 만들 수 없는 방식으로 침묵에서 부풀어 오르는 결을 쌓습니다. 이 악기의 진지함을 세운 또 하나의 작품은 졸로타료프의 Partita입니다.
아코디언 연주자들은 왜 바흐를 연주하나요?
잘 맞기 때문입니다. 아코디언은 오르간처럼 음을 얼마든지 지속시키고, 레지스터 스위치로 단계적인 레지스트레이션을 얻으며, 오르간에 없는 것을 하나 더합니다. 벨로즈 압력으로 길게 끄는 음의 셈여림을 계속 조절하는 것입니다. 프리베이스가 왼손의 독립된 성부를 가능하게 하므로 푸가를 악보 그대로 연주할 수 있습니다.
Akordion sebagai alat konsert
Zolotaryov, Gubaidulina dan Nordheim memberi akordion repertoir yang serius. Bagaimana free bass, latihan konservatori dan beberapa komposer mengubah statusnya.
Halangannya bersifat mekanikal, bukan muzikal
Sepanjang seratus tahun pertamanya, akordion tidak mampu memainkan muzik kontrapuntal yang serius, dan sebabnya sama sekali tiada kaitan dengan cita rasa. Tangan kiri menawarkan kord pratetap, tetap susunan suara dan inversinya, jadi anda boleh mengiringi tetapi tidak boleh menulis suara yang berdiri sendiri. Alat yang tidak mampu menyatakan subjek fuga dalam bes tidak akan memperoleh repertoir konsert.
Free bass mengubah keadaan itu. Mekanisme converter membolehkan butang tangan kiri bertukar daripada kord pratetap kepada papan kekunci kromatik not tunggal yang merentasi beberapa oktaf. Tiba-tiba alat itu mempunyai dua manual yang sebenar, nada yang berterusan, dan julat dinamik yang dikawal secara berterusan oleh belos. Segala yang menyusul bergantung pada satu ciptaan kejuruteraan itu.
Halangan kedua bersifat institusi. Komposer menulis untuk alat yang dimainkan oleh orang yang mereka kenali, dan selagi pemain akordion tidak dilatih di konservatori, tiada sesiapa untuk ditulis karya. Rusia menyelesaikan perkara ini terlebih dahulu, menerima bayan ke dalam pendidikan muzik tinggi dan melahirkan pemain bertaraf konservatori yang kemudiannya pergi mencari repertoir.
Zolotaryov
Vladislav Zolotaryov, lahir pada 1942 dan mati di tangannya sendiri pada 1975 ketika berusia tiga puluh tiga tahun, menulis karya yang membuktikan hujah itu. Partita, Suite Kamar, Spanish Rhapsody dan enam Children's Suites, yang walaupun namanya begitu, adalah muzik yang sebenar dan sentiasa dimainkan oleh pemain dewasa.
Apa yang Zolotaryov lakukan ialah memperlakukan bayan sebagai alat yang lengkap dengan idiomnya sendiri, bukan sebagai pengganti papan kekunci. Penulisan kromatik yang padat, register yang melampau, artikulasi belos sebagai alat struktur, dan bahasa harmoni yang berhutang sedikit kepada Shostakovich dan sedikit kepada modaliti rakyat Rusia. Friedrich Lips, yang mengenalinya dan mempersembahkan banyak karyanya buat kali pertama, telah menghabiskan satu kerjaya mengekalkannya dalam peredaran.
Dia menulis untuk alat yang hampir tiada tradisi konsert lalu menghasilkan himpunan karya yang kini tidak dapat dielakkan dalam mana-mana program akordion lanjutan. Itu satu pencapaian yang ganjil bagi hayat yang begitu singkat.
Gubaidulina dan dunia yang lebih luas
Sofia Gubaidulina menulis De Profundis untuk bayan solo pada 1978, dan ia kekal sebagai karya yang paling kerap disebut apabila seseorang bertanya sama ada akordion mempunyai muzik yang serius. Ia dibina di sekitar belos: nafas, tekanan, kluster yang membesar daripada ketiadaan, alat itu diperlakukan sebagai sesuatu yang menarik nafas. Dia kembali kepadanya dengan Et exspecto, Silenzio untuk bayan, biola dan selo, Fachwerk untuk bayan dan orkestra, serta Under the Sign of Scorpio.
Minatnya penting kerana dia bukan pakar akordion yang menulis untuk alatnya sendiri. Dia seorang komposer besar yang menemui sesuatu dalam alat itu yang tidak dapat diperolehnya di tempat lain, dan begitulah caranya sesebuah alat berhenti menjadi bahan ingin tahu semata-mata.
Di Norway, Arne Nordheim menulis Dinosaurus untuk akordion dan pita serta Flashing untuk akordion solo, kedua-duanya berkait rapat dengan pemain Mogens Ellegaard, yang perjuangannya di Denmark melakukan untuk Scandinavia apa yang dilakukan Lips untuk Rusia. Tambah pula Magnus Lindberg, Sequenza XIII karya Luciano Berio untuk akordion, Torbjörn Lundquist dan Jukka Tiensuu, maka himpunan karyanya memang besar.
Transkripsi dan pertikaian mengenainya
Sebahagian besar daripada apa yang dimainkan pemain akordion ialah karya transkripsi: Bach, Scarlatti, Rameau, Franck, Mussorgsky. Golongan purist membantah, dan bantahan itu lebih lemah daripada yang disangka. Muzik papan kekunci Baroque memang lazim dipindahkan antara harpsichord, organ dan clavichord, dan lidah akordion yang berbunyi berterusan serta registrasi bertingkatnya lebih hampir kepada organ berbanding piano.
Apa yang ditambah oleh akordion ialah kawalan dinamik pada not yang ditahan, sesuatu yang tiada pada organ mahupun harpsichord. Subjek fuga boleh dibentuk sambil ia berbunyi. Apa yang tiada padanya ialah serangan dan pereputan tali yang dipalu, jadi kebanyakan repertoir piano Klasik dan Romantik tidak berpindah dengan baik, dan pemain yang waras membiarkannya.
Pendirian yang jujur ialah transkripsi membina khalayak dan repertoir asli membenarkan kewujudannya. Kedua-duanya kekal dalam program.
Kedudukannya sekarang
Akordion ialah mata pelajaran konservatori di seluruh Rusia, Scandinavia, Jerman, Perancis dan semakin meluas di Asia Timur, dengan pertandingan seperti Coupe Mondiale dan Klingenthal menetapkan piawai teknikal yang jujurnya amat ganas. Karya baharu muncul setiap musim, dan pemain akordion hadir dalam ensemble kontemporari sebagai perkara biasa dan bukan sebagai tempahan novelti.
Yang masih berjurang ialah khalayak umum, yang masih mengaitkan alat ini dengan muzik tarian dan belum pernah mendengar De Profundis. Itu masalah penyusunan program, bukan masalah repertoir. Itu juga sebabnya kami menyimpan perpustakaan skor percuma yang besar di A&G Academy: himpunan karya konsert jauh lebih mudah dicintai apabila anda benar-benar boleh mendapatkannya.
Frequently asked
Adakah akordion digunakan dalam muzik klasik?
Ya. Ia mempunyai repertoir konsert asli yang dibina terutamanya sejak 1960-an, termasuk Partita karya Zolotaryov, De Profundis dan Fachwerk karya Gubaidulina, Flashing karya Nordheim dan Sequenza XIII karya Berio. Ia diajar di konservatori di seluruh Rusia, Scandinavia, Jerman dan Perancis, serta muncul dengan kerap dalam ensemble muzik kontemporari.
Apakah karya klasik yang paling penting untuk akordion?
De Profundis karya Sofia Gubaidulina, ditulis untuk bayan solo pada 1978, ialah karya yang paling kerap disebut. Ia memperlakukan belos sebagai nafas, membina tekstur yang membesar daripada kesenyapan dengan cara yang tidak dapat dihasilkan oleh alat papan kekunci lain. Partita karya Zolotaryov pula ialah karya lain yang mengukuhkan keseriusan alat ini.
Mengapa pemain akordion memainkan Bach?
Kerana ia menjadi. Akordion menahan not tanpa had seperti organ, mempunyai registrasi bertingkat melalui suis registernya, dan menambah sesuatu yang tiada pada organ: kawalan dinamik berterusan pada not yang ditahan melalui tekanan belos. Free bass memungkinkan suara tangan kiri yang berdiri sendiri, jadi fuga boleh dimainkan seperti yang tertulis.
கச்சேரிக் கருவியாக அக்கார்டியன்
Zolotaryov, Gubaidulina, Nordheim அக்கார்டியனுக்குத் தீவிர ரெபர்ட்டோவைத் தந்தார்கள். ஃப்ரீ பாஸும் இசைக்கல்லூரிகளும் அதன் நிலையை மாற்றிய கதை.
தடை இசைசார்ந்தது அல்ல, இயந்திரம் சார்ந்தது
தன் முதல் நூற்றாண்டு முழுவதும் அக்கார்டியனால் தீவிரமான கவுன்டர்பாயிண்ட் இசையை வாசிக்க முடியவில்லை; அதற்குக் காரணம் ரசனையுடன் எந்தத் தொடர்பும் இல்லாதது. இடது கை முன்னமைக்கப்பட்ட கார்டுகளை மட்டுமே தந்தது — வாய்ஸிங்கும் இன்வெர்ஷனும் நிலையானவை. எனவே இணைவாசிப்பு செய்யலாம், ஆனால் சுதந்திரமான குரல்களை எழுத முடியாது. பாஸில் ஒரு ஃபியூக் சப்ஜெக்ட்டைச் சொல்ல முடியாத கருவி ஒரு கச்சேரி ரெபர்ட்டோவைப் பெறப் போவதில்லை.
ஃப்ரீ பாஸ் அதை மாற்றியது. ஒரு கன்வர்ட்டர் பொறி, இடது கைப் பொத்தான்களை முன்னமைக்கப்பட்ட கார்டுகளிலிருந்து பல ஆக்டேவ்கள் பரந்த க்ரோமாடிக் தனிச்சுர விசைப்பலகைக்கு மாற்றுகிறது. திடீரென அந்தக் கருவிக்கு இரண்டு உண்மையான மேனுவல்களும், நீடிக்கும் தொனியும், காற்றுப்பையால் தொடர்ச்சியாகக் கட்டுப்படுத்தப்படும் ஒலியளவு வீச்சும் கிடைத்தன. அதன் பிறகு வந்த அனைத்தும் அந்த ஒரே ஒரு பொறியியல் மாற்றத்தைச் சார்ந்தவையே.
இரண்டாவது தடை நிறுவன ரீதியானது. இசையமைப்பாளர்கள் தமக்குத் தெரிந்தவர்கள் வாசிக்கும் கருவிகளுக்கே எழுதுகிறார்கள்; அக்கார்டியன் வாசிப்பாளர்கள் இசைக்கல்லூரிகளில் பயிற்றுவிக்கப்படும் வரை எழுதுவதற்கு யாரும் இல்லை. ரஷ்யா இதை முதலில் தீர்த்தது — பயானை உயர் இசைக்கல்விக்குள் சேர்த்து, இசைக்கல்லூரித் தரம் கொண்ட வாசிப்பாளர்களை உருவாக்கியது; அவர்கள் பிறகு ரெபர்ட்டோவைத் தேடிப் புறப்பட்டார்கள்.
Zolotaryov
1942-இல் பிறந்து, 1975-இல் தன் முப்பத்துமூன்றாவது வயதில் தானே உயிரை மாய்த்துக்கொண்ட Vladislav Zolotaryov, வாதத்தை நிரூபித்த படைப்புகளை எழுதினார். Partita, Chamber Suite, Spanish Rhapsody, மேலும் ஆறு Children's Suites — தலைப்பு எப்படியிருந்தாலும் அவை உண்மையான இசைதான், பெரியவர்களால் தொடர்ந்து வாசிக்கப்படுபவை.
Zolotaryov செய்தது இதுதான்: பயானை விசைக்கருவிக்கு மாற்றாக அல்லாமல், தனக்கென சொந்த மொழி கொண்ட ஒரு முழுக் கருவியாகக் கருதினார். அடர்த்தியான க்ரோமாடிக் எழுத்து, உச்சநிலை ரெஜிஸ்டர்கள், கட்டமைப்புக் கருவியாகக் காற்றுப்பை ஆர்ட்டிகுலேஷன், ஷோஸ்தகோவிச்சுக்கும் ரஷ்ய நாட்டுப்புற மோடாலிட்டிக்கும் ஏதோ கடன்பட்டிருக்கும் ஹார்மனி மொழி. அவரை அறிந்திருந்த, அவரது பல படைப்புகளை முதலில் அரங்கேற்றிய Friedrich Lips, அவற்றைப் புழக்கத்தில் வைத்திருப்பதற்காகவே ஒரு வாழ்நாள் தொழில்வாழ்க்கையைச் செலவிட்டிருக்கிறார்.
கச்சேரி மரபே கிட்டத்தட்ட இல்லாத ஒரு கருவிக்கு அவர் எழுதினார், இன்று எந்த மேல்நிலை அக்கார்டியன் பாடத்திட்டத்திலும் தவிர்க்க முடியாத ஒரு படைப்புத் தொகுதியை உருவாக்கினார். ஒரு குறுகிய வாழ்க்கைக்கு அது ஒரு விசித்திரமான சாதனை.
Gubaidulina-வும் பரந்த உலகமும்
Sofia Gubaidulina 1978-இல் தனி பயானுக்காக De Profundis எழுதினார்; அக்கார்டியனுக்குத் தீவிர இசை உண்டா என்று யாராவது கேட்கும்போது மிக அடிக்கடி சொல்லப்படும் படைப்பு இன்றும் அதுவே. அது காற்றுப்பையை மையமாகக் கொண்டு கட்டப்பட்டது: மூச்சு, அழுத்தம், வெறுமையிலிருந்து பெருகும் க்ளஸ்டர்கள் — உள்ளிழுக்கும் ஒன்றாகவே கருவி கருதப்படுகிறது. Et exspecto, பயான், வயலின், செல்லோவுக்கான Silenzio, பயானுக்கும் இசைக்குழுவுக்குமான Fachwerk, மேலும் Under the Sign of Scorpio ஆகியவற்றின் வழியாக அவர் மீண்டும் அதற்குத் திரும்பினார்.
அவரது ஆர்வம் முக்கியமானது, ஏனெனில் அவர் தன் சொந்தக் கருவிக்கு எழுதிய அக்கார்டியன் நிபுணர் அல்ல. வேறெங்கும் கிடைக்காத ஒன்றை அதில் கண்டடைந்த ஒரு முக்கிய இசையமைப்பாளர் அவர். ஒரு கருவி வேடிக்கைப் பொருளாக இருப்பதை நிறுத்துவது அப்படித்தான்.
நோர்வேயில் Arne Nordheim, அக்கார்டியனுக்கும் டேப்புக்குமாக Dinosaurus-ஐயும், தனி அக்கார்டியனுக்காக Flashing-ஐயும் எழுதினார். இரண்டும் வாசிப்பாளர் Mogens Ellegaard-உடன் நெருக்கமாகத் தொடர்புடையவை; டென்மார்க்கில் அவரது ஆதரவு, ரஷ்யாவுக்கு Lips செய்ததை ஸ்காண்டிநேவியாவுக்குச் செய்தது. இவற்றுடன் Magnus Lindberg, Luciano Berio-வின் அக்கார்டியனுக்கான Sequenza XIII, Torbjörn Lundquist, Jukka Tiensuu ஆகியோரையும் சேர்த்தால், இந்த இலக்கியம் கணிசமானது.
தழுவல்களும் அவற்றைப் பற்றிய விவாதமும்
அக்கார்டியன் வாசிப்பாளர்கள் நிகழ்த்துவதில் பெரும்பகுதி தழுவல்களே: பாஹ், ஸ்கார்லாட்டி, ரமோ, ஃபிராங்க், முசோர்க்ஸ்கி. தூய்மைவாதிகள் ஆட்சேபிக்கிறார்கள், ஆனால் அந்த ஆட்சேபம் தோற்றத்தை விட வலுவற்றது. பரோக் விசைக்கருவி இசை ஹார்ப்சிகார்டு, ஆர்கன், க்ளாவிகார்டு ஆகியவற்றுக்கு இடையே வழக்கமாக நகர்த்தப்பட்டது; அக்கார்டியனின் நீடிக்கும் நாவுகளும் படிநிலை ரெஜிஸ்ட்ரேஷனும் பியானோவை விட ஆர்கனுக்கே நெருக்கமானவை.
அக்கார்டியன் சேர்ப்பது என்னவெனில், பிடித்து வைக்கப்பட்ட ஒரு சுரத்தின் மேல் ஒலியளவுக் கட்டுப்பாடு — அது எந்த ஆர்கனுக்கும் ஹார்ப்சிகார்டுக்கும் இல்லை. ஒரு ஃபியூக் சப்ஜெக்ட்டை அது ஒலித்துக்கொண்டிருக்கும்போதே வடிவமைக்க முடியும். அதற்கு இல்லாதது, தட்டப்பட்ட கம்பியின் தொடக்க அழுத்தமும் அடங்கலும். எனவே செவ்வியல் மற்றும் ரொமாண்டிக் பியானோ ரெபர்ட்டோ பெரும்பாலும் கடத்தப்படுவதில்லை, விவேகமான வாசிப்பாளர்கள் அதை விட்டுவிடுகிறார்கள்.
நேர்மையான நிலைப்பாடு இதுதான்: தழுவல்கள் பார்வையாளர்களை உருவாக்கின, சொந்த ரெபர்ட்டோ அதை நியாயப்படுத்தியது. இரண்டுமே இன்னும் நிகழ்ச்சி நிரல்களில் இருக்கின்றன.
இன்று அதன் நிலை
ரஷ்யா, ஸ்காண்டிநேவியா, ஜெர்மனி, பிரான்ஸ், மேலும் அதிகரித்துவரும் அளவில் கிழக்காசியா முழுவதும் அக்கார்டியன் ஓர் இசைக்கல்லூரிப் பாடம். Coupe Mondiale, Klingenthal போன்ற போட்டிகள் வெளிப்படையாகவே கடுமையான ஒரு தொழில்நுட்பத் தரத்தை நிர்ணயிக்கின்றன. ஒவ்வொரு பருவத்திலும் புதிய படைப்புகள் வருகின்றன; சமகால இசைக்குழுக்களில் அக்கார்டியன் வாசிப்பாளர்கள் ஒரு புதுமை அழைப்பாக அல்லாமல் வழக்கமாகவே தோன்றுகிறார்கள்.
இடைவெளி இருப்பது பொதுப் பார்வையாளர்களிடம்தான் — அவர்கள் இன்னும் இந்தக் கருவியை நடன இசையுடனே இணைத்துப் பார்க்கிறார்கள், De Profundis-ஐக் கேட்டதில்லை. அது ரெபர்ட்டோப் பிரச்சினை அல்ல, நிகழ்ச்சி நிரல் பிரச்சினை. A&G Academy-யில் நாங்கள் ஒரு பெரிய இலவச ஸ்கோர் நூலகத்தை வைத்திருப்பதற்கான காரணமும் அதுவே: கச்சேரி இலக்கியம் கையில் கிடைத்துவிட்டால் அதை நேசிப்பது மிகவும் எளிது.
Frequently asked
செவ்வியல் இசையில் அக்கார்டியன் பயன்படுத்தப்படுகிறதா?
ஆம். முக்கியமாக 1960கள் முதல் கட்டப்பட்ட சொந்தக் கச்சேரி ரெபர்ட்டோ அதற்கு உண்டு — Zolotaryov-இன் Partita, Gubaidulina-வின் De Profundis மற்றும் Fachwerk, Nordheim-இன் Flashing, Berio-வின் Sequenza XIII உள்ளிட்டவை. ரஷ்யா, ஸ்காண்டிநேவியா, ஜெர்மனி, பிரான்ஸ் முழுவதும் இசைக்கல்லூரிகளில் அது கற்பிக்கப்படுகிறது, சமகால இசைக்குழுக்களில் வழக்கமாகத் தோன்றுகிறது.
அக்கார்டியனுக்கான மிக முக்கியமான செவ்வியல் படைப்பு எது?
1978-இல் தனி பயானுக்காக எழுதப்பட்ட Sofia Gubaidulina-வின் De Profundis தான் மிக அடிக்கடி மேற்கோள் காட்டப்படும் படைப்பு. அது காற்றுப்பையை மூச்சாகக் கருதி, வேறு எந்த விசைக்கருவியாலும் உருவாக்க முடியாத வகையில் அமைதியிலிருந்து பெருகும் அமைப்புகளைக் கட்டுகிறது. கருவியின் தீவிரத்தை நிலைநாட்டிய மற்றொரு படைப்பு Zolotaryov-இன் Partita.
அக்கார்டியன் வாசிப்பாளர்கள் ஏன் பாஹ் வாசிக்கிறார்கள்?
ஏனெனில் அது பொருந்துகிறது. அக்கார்டியன் ஆர்கனைப் போல சுரங்களை எவ்வளவு நேரமும் நீடிக்கச் செய்கிறது, ரெஜிஸ்டர் சுவிட்சுகள் வழியாகப் படிநிலை ரெஜிஸ்ட்ரேஷனைத் தருகிறது, மேலும் ஆர்கனுக்கு இல்லாத ஒன்றைச் சேர்க்கிறது: காற்றுப்பை அழுத்தத்தின் மூலம் பிடித்து வைத்த சுரத்தின் மேல் தொடர்ச்சியான ஒலியளவுக் கட்டுப்பாடு. ஃப்ரீ பாஸ் சுதந்திரமான இடது கைக் குரல்களைச் சாத்தியமாக்குவதால், ஃபியூக்குகளை எழுதப்பட்டபடியே வாசிக்க முடிகிறது.
Learning or buying in Singapore?
A&G Academy teaches accordion, bayan and double bass, and sells the instruments we teach on. Ask us anything — we'd rather talk you out of the wrong instrument than sell you one.